ئەرشیوی مانگی نۆیی ساڵی ٢٠٠٧ی ئاژانسی دەنگوباسی مانشێت/ ٧

سپاه پاسداران، یک امپراتوری مالی؟ تحلیل لوس آنجلس تایمز / کیم مورفی

سپاه پاسداران انقلاب ایران به تدریج به یک قدرت سیاسی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. به گفته تحلیلگران ایرانی، سپاه با کنترل بیش از 100 شرکت و به گمانی بیش از 12 میلیارد دلار سرمایه در تجارت و ساخت و ساز ایران حضور دارد.

سپاه پاسداران در سال 1979 به عنوان یک نیروی نظامی و امنیتی برای پشتیبانی از آرمان های انقلاب اسلامی ایران تاسیس شد. ولی این نیروی قدرتمند 125 هزار نفری پس از جنگ هشت ساله با عراق، با به کارگیری توان مهندسی خود وارد صحنه بازسازی کشور شد و گلوگاه های استراتژیک اقتصادی ایران را در اختیار گرفت.

اقتصاد دانان و تجار داخل ایران و نیز تحلیلگران خارج از کشور می گویند این ارتش افسانه ای و مردمی با ورود به انواع و اقسام فعالیت ها که حتی شامل امور دندانپزشکی و مسافرتی هــم می شــود، به بازیگر اصـــلی در پروژه های عظیم تبدیل شده است.

دامنه حضور سپاه، تحت زمامداری محمود احمدی نژاد، رییس جمهورایران که خود سابقه ای در این ارتش دارد به کابینه دولت هم رسید: 14 عضو از کابینه 21 نفری دولت را فرماندهان سابق سپاه تشکیل می دهند. ضمناً، افسران سابق 80 کرسی از 290 کرسی مجلس را نیز به خود اختصاص داده اند و در شوراهای محلی و شهرداری ها هم حضور پیدا کرده اند. علی لاریجانی، مذاکره کننده اصلی ایران در مناقشه هسته ای هم، قبلا عضو سپاه پاسداران بوده است.

رشد فزاینده اقتصادی سپاه پاسداران، خود می تواند توضیح مناسبی برای دلایل تلاش دستگاه دیپلماسی بوش در اعلام نام آنها به عنوان سازمان تروریستی باشد: حتی بیشتر از خود این عنوان، در نظر گرفتن سپاه به عنوان گروه تروریستی می تواند به مسدود ساختن دارایی ها و اخلال در فعالیت طرف های تجاری وابسته به آنها بیانجامد. این اقدام از طریق اختلال در عملکرد همه امور مرتبط با سپاه، خود موجب تاثیر بر تامین اعتبار و سرمایه گذاری در محدوده های وسیعی از اقتصاد ایران خواهد شد.

تحلیلگران می گویند، سپاه پاسداران به کمک درآمدهای میلیارد دلاری و به عنوان قلب ایدئولوژیک انقلاب اسلامی، توانایی های خود را در حمایت مالی و انجام عملیات های نظامی به دور از چشم مردم گسترش داده است.

«رابین هیوگز»، معاون سردبیر هفته نامه دفاعی «جینز» در لندن، گفت: «حالا همه پول هایی که به دست می آید، صرف این می شود که آنها تبدیل به قدرتمندترین نیرو شوند. نکته مهم این است که هیچ عامل کنترل کننده ای برای نظارت بر فعالیت های اقتصادی سپاه پاسداران ایران وجود ندارد.»

در خارج از ایران، پروژه های احداث خط لوله، جاده ها، پل ها و به میزان رو به رشدی، پروژه های نفت و گاز در اختیار شاخه مهندسی سپاه است، چیزی معادل شرکت مهندسی ارتش ایالات متحده. گاهی هم شرکت های وابسته به سپاه مشغول انجام آن هستند.

یک اقتصاددان در تهران که به دلایل امنیتی نخواست نامش فاش شود، گفت: «ما از پول زیادی، بین 12 تا 15 میلیارد دلار در قراردادها صحبت می کنیم. واقعیت این است که جز تعداد کمی، برای بقیه بخش خصوصی، پروژه ای نمی ماند. بیشتر پروژه ها توسط شرکت های وابسته به سپاه انجام می شوند.»

مقامات ایرانی قراردادهایی به ارزش 6 میلیارد دلار را در مدت کوتاهی فاش کرده اند که به سپاه واگذار شده، چیزی حدود یک دهم ارزش کل صادرات سالانه ایران که تازه بخش عمده آنرا نفت تشکیل می دهد. تولید ناخالص ملی سالانه در ایران حدود 204 میلیارد دلار است که با هزینه های زندگی مردم مطابقتی ندارد.

«ماهان عابدین»، مدیر تحقیقاتی ایرانی الاصل مرکز مطالعات تروریسم در لندن می گوید حتی شرکتهایی که سپاه در آنها سهم مالکیت مستقیمی ندارد، تحت کنترل آنها هستند.

«عابدین»گفت: «کسانی که عملاً کارهای سخت در پروژه های ساخت و ساز انجام می دهند، با در نظر گرفتن اینکه سپاه مشغول طراحی تعداد زیادی از این پروژه هاست، عملاً افراد سپاهی هستند. اما حرفی از مالکیت زده نمی شود. یک ساختار پیچیده تجاری وجود دارد. آنها همیشه این ارتباط را مخفی نگه می دارند.»

«در سالهای دهه 80، این نیرو از نظر عقیدتی یکدست بود و به شدت اسلامی. اما حالا همه چیز به پول در آوردن ربط پیدا کرده اس.»

سپاه پاسداران نقش منحصر به فردی را در جامعه ایران بازی می کند. اوایل به عنوان یک ارتش مردمی در ایجاد توازن با نیروی نظامی حرفه ای کشور، برای حفاظت از انقلاب اسلامی آیت الله روح الله خمینی در برابر ضربات و دسیسه های وابستگان خارجی، و امروز هم به همان دلیل، اما برای جناح مشهور به اصولگرا باقی مانده اند.

نیروهای سپاه به موازات ارتش ایران با دانشکده افسری و نیروهای دریایی، هوایی و زمینی مجزا سازمان یافته اند که گزارش آنها مستقیماً به رهبر حکومت شیعه ایران داده می شود.

سپاه پاسداران با آوردن تجهیزات ذخیره شده، امکانات پزشکی زمان جنگ، توانایی های مهمات سازی و نیروی کار ارزان، تبدیل به پیمانکار برگزیده ای در بسیاری از پروژه های دولتی شده است.

«هنری پالسن»، وزیر خزانه داری ایالات متحده، در نطق ماه گذشته اش گفت: «سپاه، چنان در شرکت های اقتصادی و موسسات تجاری ایران ریشه دوانده، که هر چه بیشتر جلو می رویم، فکر می کنیم وقتی با ایران وارد معامله ای می شوید، یعنی با سپاه پاسداران انقلاب ایران وارد معامله شده اید.»

بنابر عقیده بسیاری از کسانی که با عملکرد سپاه پاسداران آشنایی دارند، ارزش هیج اقدام دیگری برای ایالات متحده قابل مقایسه با اعمال تحریم علیه سپاه پاسدارانی نیست که خارج از سیستم بازرسی مجلس ایران و سازمان مدیریت و برنامه ریزی این کشور به کسب درآمدهای چندین میلیارد دلار مشغول است.

چنین گردش سرمایه ای، بر اساس بحث های موجود میان رهبران مخالف و برخی تحلیلگران، می تواند صرف حمایت مالی عملیات پنهانی نظامی نظیر پشتیبانی از جنگجویان شیعه در عراق، ارسال تجهیزات به جنگجویان حزب الله لبنان و نیز توسعه برنامه های سری هسته ای شود.

تاسیسات بحث انگیز غنی سازی اورانیوم در نطنز که در سال 2002 برملا شد، تحت نظارت نزدیک سپاه پاسداران و بدون نظارت سیستم عمومی بودجه بندی مجلس ایران توسعه یافت. از آن زمان به بعد، مقامات آمریکایی سعی در تحمیل یک سری تحریم ها برای توقف کمک های مالی به ایران برای توسعه برنامه های هسته ای و موشکی آن کشور کردند.

له 1 حه‌وته‌ دا هاکێرانی کورد 100 ماڵپه‌ری فه‌رمی تورکیایان هه‌ک کرد

مانشێت نیوز، ئه‌ورووپا: به مه‌به‌ستی تۆڵه‌ی هێرشی ئینته‌رنه‌تی تورکیا بۆ سه‌ر ماڵپه‌ره‌ کوردیه‌کان، گرووپێک هه‌کێری کورد به ناوی «گۆڵد هه‌کێرز»، زیاتر له 100 ماڵپه‌ری فه‌رمی تورکیا به پاشکۆی «gov.tr»یان هه‌ک کردووه.

گرووپی کوردی «گۆڵد هه‌کێرز» مه‌به‌ستی خۆیان له‌م دژکرده‌وه، تۆڵه‌ی هێرشی ئه‌نته‌ڕنه‌تی هه‌کێرانی تورک بۆ سه‌ر ماڵپه‌ر و وێبگه‌ کوردیه‌کان ڕاگه‌یاندووه و له ماوه‌ی 1 حه‌وته‌ دا زیاتر له 100 ماڵپه‌ری فه‌رمی و ئیداری تورکیا به پاشکۆی gov.trیان هه‌ک کردووه و له سه‌ر لاپه‌ری ماڵپه‌ره تورکیه‌کان، وێنه‌ی دوایین گه‌ریلاکانی کوژراو له شه‌ر و پێکدادانه‌کانی نێوان ئه‌رته‌شی تورکیا و پ.ک.ک، ئاڵای پ.ک.ک و کوردستان و دروشمی شۆڕشگێرانه و هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه‌یان داناوه.

له ماڵپه‌ره هه‌ک کراوه‌کان دا، باس له زه‌خت و هێرشه‌کانی هاوبه‌شی ئێران و تورکیا بۆ سه‌ڕ کوردستان دراوه و سه‌رنج دراوه‌ته سه‌ر ڕه‌وشی ئۆجه‌لان له ئیمراڵی و له هێرش و هۆشدارێکی بچووکیش دا بۆ کۆمیته‌ی جیهانی دژ به ئه‌شکه‌نجه، داوایان له‌م ڕێکخراوه کردووه که هه‌رچی زووتر ڕاپۆرتی خۆی سه‌باره‌ت به ڕه‌وشی ئۆجه‌لان پاش دیداری بڵاوبکاته‌وه وناوی ماڵپه‌ره‌ هه‌ک کراوه‌کانیش له ماڵپه‌ری http://www.kurdishmirrors.com دا بڵاوکراوه‌ته‌وه.

لێدوانه‌کانی حاجی‌ئه‌حمه‌دی له ته‌له‌ڤزیۆنی ده‌نگی ئه‌مریکا نقاشی ره‌خنه‌یی له ڕۆژهه‌ڵات لێکه‌وته‌وه

مانشێت نیوز، تایبه‌ت: زانرا که لایه‌نگرانی پژاک له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، ڕه‌خنه‌یان له شێوه‌ی لێدوانه‌کانی «عه‌بدوڕه‌حمان حاجی ئه‌‌‌حمه‌دی» سکرتێری گشتی پژاک، له پڕۆگرامی دوو شه‌وی ڕابردووی ته‌له‌ڤزیۆنی ده‌نگی ئه‌مریکا گرتووه.

به گوێره‌ی ئه‌و زانیاریانه‌ی که له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستانه‌وه به‌ده‌ستمان گه‌یشتوون، لایه‌نگران و ئه‌ندامانی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان له ڕۆژهه‌ڵات، تووره‌یی خۆیان له «لاواز»ی لێدوانه‌کانی حاجی ئه‌حمه‌دی له ته‌له‌ڤزیۆنی ده‌نگی ئه‌مریکا ده‌ربڕیوه و له‌م باوه‌ره  دان که ناوبراو ده‌بوایه «به‌رپرسیارانه‌تر» و «زانستی»تر قسه‌ی کردبا.

ڕه‌خنه‌ گران، هه‌ر وه‌ک خۆی حاجی ئه‌حمه‌دی له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌ن که «پژاک هێزێکی جیاواز» له پارته‌کانی تری کوردیه و «ئاستی ڕۆشنبیری» پژاک و کادیره‌کانی به باڵاتر له هێزه‌کانی تر وه‌سفده‌که‌ن و بۆیه‌ش گله‌ییان له‌م بابه‌ته‌یه که «لێدوانه‌ لاوازه‌کانی حاجی ئه‌حمه‌دی له ته‌له‌ڤزیۆنی ده‌نگی ئه‌مریکا، ئاستی پڕێستیژی حیزبه‌که‌ی دابه‌زاندووه».

بۆ وێنه، چه‌ند خوێندکاری کورد له زانکۆی تاران، که له لایه‌نگرانی پژاکن، هه‌ڵوێستی نیگه‌تیڤیان له به‌رانبه‌ر لێدوانه‌کانی حاجی ئه‌‌حمه‌دی له پڕۆگرامی «میزگردی با شما»ی ته‌له‌ڤزیۆنی ده‌نگی ئه‌مریکا وه‌رگرتووه و تووڕه‌یی خۆیان ده‌ربڕیوه که «ده‌بوایه که‌سانی به‌هێزتر و به ئاستی ڕۆشنبیری و سیاسی به‌رزتر، له کادیره‌کانی پژاک، به‌شداری ئه‌م پڕۆگرامه ببان» و ده‌ڵێن که حاجی ئه‌حمه‌دی ده‌بێته هۆی خه‌سار له پژاک و قه‌ره‌بووکردنه‌وه‌ی مومکین نیه.

«عه‌بدوڵڕه‌حمان حاجی ئه‌‌حمه‌‌دی» سه‌رۆکی پژاک، شه‌وی یه‌کشه‌ممه‌، میوانی پڕۆگرامی «میزگردی با شما» له ته‌له‌ڤزیۆنی ده‌نگی ئه‌مریکا بوو و له کاتژمێرێک ماوه‌ی پرۆگرامه‌که‌ دا، وه‌ڵامه‌کانی سه‌باره‌ت به داخوازیه‌کانی کوردان، پژاک، ئایدیالۆژی حیزبه‌که‌ و ڕه‌وشی هه‌رێمه‌که‌، لاوازتر له‌وه‌ بوو که چاوه‌ڕوان ده‌کرا و هه‌روه‌ها له میانه‌ی به‌رنامه‌که‌ دا سووکایه‌تی به ئۆجه‌لان کرا و ئیدانه‌ی توندی شه‌ری چه‌کداری کوردان و داخوازیه‌کانیش باسی لێوه‌ کرا.

ئه‌وه له کاتێک دایه که سه‌ره‌ڕای کێشه‌ی ئاخافتنی زمانی فارسی له لایه‌ن حاجی ئه‌حمه‌دی و  هه‌ندێک بابه‌تی نه‌خوازراو، ناوبراو له به‌شێک له قسه‌کانی دا سه‌باره‌ت به ناوبردنی نه‌ته‌وه‌ی کورد به «قه‌وم»، هه‌ڵوێستی بوێرانه‌ی گرت، بۆیه که تا ئێستا ده‌یان نوێنه‌ری پارت و ڕێکخراوه‌کانی کوردی ڕۆژهه‌ڵات بانگهێشتی ته‌له‌ڤزیۆنی ده‌نگی ئه‌مریکا کراون و له‌مباره‌و زۆر بابه‌تی تری هه‌ستیار دا، به ڕاده‌ی حاجی ئه‌حمه‌دی هه‌ڵوێستیان نه‌گرتبوو.

ئه‌رته‌شی تورکیا ئۆێپێراسیۆنێکی مه‌زنی پاییزه دژ به پ.ک.ک به‌ڕێوه‌ده‌بات

مانشێت نیوز، ئه‌نقه‌‌ره: ئه‌رته‌شی تورکیا به به‌شداری زیاتر له 10 هه‌زار عه‌سکه‌ر، جه‌رده‌وان، هێلیکۆپته‌ر و تانک و زرێپۆش، ئۆپێراسیۆنێکی به‌رفراوانی سه‌ربازی له ژێر ناوی «دووپشک» دژ به پ.ک.ک و بۆ وه‌ڕزی پاییز ده‌سپێکردووه.

سه‌رچاوه‌کانی هه‌واڵ له تورکیا ئاشکرایان کرد که ئه‌رته‌شی تورکیا به مه‌به‌ستی دۆزینه‌وه‌ی و له‌ناوبردنی ئه‌شکه‌وت، مۆڵگه‌کانی کاتی گه‌ریلا، شوێنه‌کانی هاتنه‌ناو خاکی تورکیا و پێشگرتن به ئاماده‌سازی پ.ک.ک بۆ چالاکیه‌کانی له زستان، له ئێستاوه‌، به به‌شداری 10 هه‌زار عه‌سکه‌ر، جه‌رده‌وان و سه‌دان تانک و زرێپۆش و کامیۆنی سه‌ڕبازی ئۆپێراسیۆنێکی به‌رفراوانی له ژێر ناوی «دووپشک» و بۆ وه‌رزی پاییز ده‌سپێکردووه.

له‌م چوارچێوه‌ دا، هه‌ر ئێستا له چیاکانی کاتۆی جۆڵه‌مێرگ، گابار و جودی له شڕناخ، به‌رزایی و دارستانه‌کانی سێرت و ئامه‌د، ئۆپێراسیۆنی سه‌ڕبازی له ئاارادایه. له سێرت به به‌شداری ده‌یان جاش، سه‌رجه‌م ناوچه‌ هه‌ستیار و گومانلکێراوه‌کان کۆنترۆڵ ده‌کرێن، له باتمان و شڕناخ، ئه‌رته‌شی تورکیا به هاوکاری چه‌ند هێلیکۆپته‌ری کوبرا و سکۆرسکی، به‌دوایی گه‌ریلایی پ.ک.ک ده‌گه‌ڕێن و ئیدعا ده‌کرێ له باشقه‌ڵای وان و به‌رزایه‌کانی ئه‌و هه‌رێمه‌، چه‌ند ئه‌شکه‌وت و حه‌شارگه‌ی پ.ک.ک به کۆمه‌ڵێک چه‌ک و ته‌قه‌مه‌نی و خوارده‌مه‌نی ئاماده‌ دیتراوه‌ته‌وه وده‌ستی به‌سه‌‌ردا گیراوه.

له بنکه‌و باره‌گاکانی کۆمه‌ڵه له باشووری کوردستان ئاڵۆزی هاتۆته ئاراوه

مانشێت نیوز، زه‌روێز: به گوێره‌ی دوازانیاریه‌کان، دوو ئه‌ندام که ده‌گوترێ له به‌شی ڕاگه‌یاندنی ره‌وتی چاکسازی کۆمه‌ڵه‌، خه‌بات ده‌که‌ن ده‌که‌ونه به‌ر هێرشی لایه‌نگرانی باڵی زۆرینه‌ و یه‌کێکیان به چه‌قۆ به سووکی بریندار ده‌بێت و ڕه‌وشی بنکه‌کانی کۆمه‌ڵه ئاسایی نیه.

پاش سه‌رهه‌ڵدانی قه‌یرانی ته‌شکیلاتی له ناو کۆمه‌ڵه و سه‌رهه‌ڵدانی هه‌ندێک له ڕێبه‌ران و کادیرانی ناڕازی له ژێر ناوی «ڕه‌وتی چاکسازی کۆمه‌ڵه، که ئه‌م ڕێکخراوه‌ی به‌ره‌وه به‌ستنی کۆنگره‌ی نائاسایی برد و کۆنگره‌ش نه‌یتوانی کێشه‌کان کۆتایی پێبێنێت و ته‌نانه‌ت له دزیه‌کی نائاسایی دا، ستۆدیۆی که‌ناڵی ڕۆژهه‌ڵات تی‌ڤی، ناوه‌ندی ڕاگه‌یاندنی پارته‌که له ستۆکهۆڵمی سویدیش، خاڵی کرا و ئه‌مجاره به گوێره‌ی چاودێران، جیابوونه‌وه‌یه‌کی ڕاگه‌نه‌گه‌یاندراو له ناو کۆمه‌ڵه‌دا ڕووی داوه و ئێستا باس له تووشبوونی که‌مپه‌کان به ئاڵۆزی و پێکدادانی فیزیکی ده‌کرێ.

له دوایین ڕووداوی ناو که‌مپه‌کانی کۆمه‌ڵه له زه‌رگوێزی باشووری کوردستان، ڕه‌وتی چاکسازی و گه‌شه‌ی کۆمه‌له ئیدعای کردووه که لایه‌نی ده‌سه‌ڵاتدار، بنکه‌که‌ی له باری سه‌ربازیه‌وه گرتۆته ده‌ست و هه‌وڵی هێنانی پێشمه‌رگه‌ی بۆ سازکردنی شه‌ر داوه و له دواترین هه‌نگاویش دا «ئاسۆ ئیسلام په‌نا و وریا محه‌مه‌دی» دوو که‌س له به‌رپرسانی ڕاگه‌یاندنی لایه‌نی ڕێفۆرمخواز، که‌وتوونه‌ته‌ به‌ر هێرشی دار و چه‌قوی ئه‌ندامانی لایه‌نی زۆرینه و بریندار بوونه و له به‌یاننامه‌یه‌کیش دا، وێڕای مه‌حکووم کردنی ئه‌م هێرشانه، عه‌بدوڵا موهته‌دیان تاوانبار کردووه که وه‌ڵامی «ڕه‌خنه» به «لێدان» ده‌داته‌وه.

هێزه‌کانی ئاسایشی هه‌رێمی کوردستان سه‌ر به یه‌کێتی نیشتمانی کوردستان له هه‌رێمه‌که‌ له حاڵه‌تی ئاماده‌باش دان تا پێشگیری له ڕوودانی هه‌ر حاڵه‌تێکی نه‌خوازراو بکه‌ن و ته‌نانه‌ت باس له‌وه‌ش ده‌کرێ دوایی ڕوودانی دوایین ئاڵۆزیه‌کان له زه‌رگوێز، ئاسایش، جه‌ند ئه‌ندامی هه‌ردوو لایه‌که‌یان ده‌زگیر کردووه.

200 هێکتار له دارستان و له‌وه‌رگه‌کانی ئیلام سووتان

مانشێت نیوز، ئیلام: له درێژه‌ ئاگرکه‌وتنه‌و‌ه و سووتانی دارستان و له‌وه‌رگه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان و گوێنه‌دان و گرینگی نه‌داتی به‌رپرسانی ئێان، ئه‌مجاره‌ش زانرا که 200 هێکتار له دارستانه‌کانی ئیلام بۆته خۆڵه‌مێش.

به گوێره‌ی ئه‌و زانیاریانه‌ی که له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستانه‌وه به‌ده‌ستمان گه‌یشتوون، له داوێنه‌کانی چیایی «چه‌رمین» له ناوچه‌ی لومار له شارستانی شیروان وچه‌رداوڵی ئیلام، له شه‌وی چوارشه‌ممه‌وه ئااگری تێبه‌ربووه و به‌رپرسان هیچ هه‌وڵێکیان نه‌داوه بۆ کۆنترۆڵی ئاگره‌که و سه‌ره‌نجام 200 هێکتار له جوانترین دارستان و له‌وه‌رگه‌کانی هه‌رێمه‌که‌ سووتاوه و بۆته خۆڵه‌مێش.

شوێنی ئاگرتێبه‌ربوونه‌که ته‌نیا 25 کیلۆمه‌تری له‌گه‌ڵ ئیلام مه‌ودایه و هه‌وڵی هاوڵاتیانی هه‌رێمه‌که بۆ  کۆنترۆڵی ئاگر به ئاکام نه‌گه‌یشتووه و دیسان له‌به‌ر بێ به‌رپرسیارێتی و بێ هه‌ڵوێستی به‌رپرسان به‌شێکی زۆر له دارستانه‌کانی کوردستان له‌ناوچوو و به‌م شێوه ڕێژه‌ی سووتانی دارستانه‌کانی کوردستان له 1500 هێکتاری مه‌ریوان و 200 هێکتاره‌که‌ی ئیلام بۆ 1700 هێکتار به‌رز ده‌بێته‌وه.

به‌یانی هاوبه‌شی ڕێکخراوه‌کانی مه‌ده‌نی مه‌ریوان سه‌باره‌ت به سووتانی دارستانه‌کانی هه‌رێمه‌که

مانشێت نیوز، مه‌ریوان: ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌لگای مه‌ده‌نی له مه‌ریوان له به‌یاننامه‌یه‌کی هاوبه‌ش دا وێڕای نیشان دانی نیگه‌رانی خۆیان له‌مه‌ر په‌ره‌سه‌ندنی ئاگرتێبه‌ربوونی دارستانه‌کانی مه‌ریوان و هه‌رێمه‌ و له‌ناوچوونی ژینگه‌، وێڕای هۆشداری دان، داوا له به‌رپرسان ده‌که‌ن، ئه‌م کێشه‌ چاره‌سه‌ر بکه‌ن که به پێی یاساش ئه‌رکی خۆیانه.

ئه‌مه‌ش ده‌قی به‌یاننامه‌ هاوبه‌شه‌که‌:

ئاگاداری هاوبه‌شی ڕێکخراوه‌ خه‌ڵکییه‌کانی مه‌ریوان بۆ ئاگرکه‌وتنه‌وه‌کانی ئه‌م ئاخره‌ی دارستانه‌کان

به‌ نێوی خوداوه‌ندی ده‌هه‌نده‌و دلۆڤان

ئـاگــــاداری

سروشت میراتی ڕابردوو نیه‌، به‌ڵکوو ئه‌مانه‌تی داهاتوویه‌

به‌ بڕوای زۆربه‌ی ئێکۆلۆژیسته‌کان، دارستانه‌کانی زاگرۆس یه‌کێک له‌ ئیکۆسیستمه‌ تاقانه‌کانی سه‌ر گۆی زه‌وینن. ئه‌م دارستانانه هاوکات له‌ گه‌ل ئه‌وه‌ی که‌ پانتاییه‌که‌ی ده‌گاته ‌۵ ملیۆن هێکتار، خاوه‌نی جۆراوجۆریه‌تییه‌کی تایبه‌ته‌ و توانایه‌کی زۆری بۆ زێده‌بوون هه‌یه‌. دارستانه‌کانی مه‌ریوان که‌ وه‌ک به‌شێک له‌ دارستانه‌کانی زاگرۆس دێنه‌ ئه‌ژمار ۹۷۲۷۰ هێکتار پانتاییان هه‌یه‌و به‌ واتایه‌کی تر  ۴۰ له‌ سه‌دی پانتایی ناوچه‌ی مه‌ریوان ده‌گرنه‌وه‌ و به هۆی هه‌ل و مه‌رجی له‌ باری ئاووهه‌واییه‌وه‌ دۆخی  ژینگه‌یی ئه‌م ناوچه‌یه‌ له‌ ناوچه‌کانی تری زاگرۆس باشتره‌. دارستانه‌کان وه‌ک خه‌ڵاتێکی خوداوه‌ندی قازانجی زۆریان هه‌یه‌ و ئه‌گه‌ر به‌ باشی ورد ببینه‌وه‌ بۆمان ده‌رده‌که‌وێت که‌ کاریگه‌رێتیه‌کی زۆریان له‌ سه‌ر گه‌شه‌ی ئابووریی مه‌ریواندا هه‌یه‌: کانی ئاو و باغی جوان و سه‌ردانی ئه‌و هه‌موو گه‌شتیارانه‌ له‌م شاره‌مان وێنه‌یه‌کی بچکۆلانه‌یه‌تی. به‌ڵام مه‌خابن که‌ زۆربه‌ی خه‌ڵک سه‌رنجێکی ئه‌وتۆ ناده‌نه‌ ئه‌م بابه‌ته‌. ده‌بێ بڵێین که‌ ئه‌م سروشته‌ جوان و ڕازاوه‌یه‌ به‌ هۆی جیاواه‌وه‌ خه‌ریکه‌ کاول ده‌کرێت و گه‌وره‌ترینی ئه‌م هۆکارانه‌ش ئاگره‌.

ئاگر کاریگه‌رێتییه‌کی درێژخایه‌ن ده‌کاته‌ سه‌ر ئیکۆسیستم، گه‌ڕی مادده‌ کانزاییه‌کان، ئامێته‌ی چه‌شنه‌کانی ڕوه‌ک، گه‌شه‌کردنی گیاکان، ژیانی گیانله‌به‌ران و هه‌روه‌ها ڕاماڵینی خاک و هاتنی لافاو.

به‌ پێی ئه‌ژماره‌کانی ئیداره‌ی سه‌رچاوه‌ سروشتییه‌کانی مه‌ریوان و ئیداره‌ی گشتیی سه‌رچاوه‌ سروشتییه‌کانی کوردستان، ئاگرکه‌وتنه‌وه‌ گه‌وره‌ترین هۆکاری مه‌ترسی و کاولکردنی دارستانه‌کانی زاگرۆس و ڕۆژئاوای ئێران و به‌ تایبه‌ت مه‌ریوانه‌. هه‌موو ساڵێک ڕاده‌ی خه‌ساردانی ئاگر چه‌ند قاتی کۆی  هه‌موو ئه‌و هۆکارانه‌ی تره‌ که‌ ده‌بنه‌ هۆی تیاچوونی دارستانه‌کان.هه‌موو ساڵێک پانتاییه‌کی زۆر له‌ دارستانه‌کانی ده‌سووتێت و ئه‌مه‌ش بۆ خۆی ده‌بێته‌ هۆی له‌ ناوچوونی هاوکێشه‌یی ژینگه‌، چه‌شنگه‌لی گیایی، گیانله‌به‌ران و حه‌شه‌ره‌کان و ژینگه‌که‌یان. به‌ پێی ڕاپۆرتی ئیداره‌ی سه‌رچاوه‌ سروشتییه‌کانی مه‌ریوان له‌ ساڵی ۱۳۸۵ (ی هه‌تاوی) دا، ۴۷ ئاگر له‌ دارستانه‌کانی مه‌ریوان و سه‌وڵاوا به‌ربووه و ۱۲۳ هێکتار له‌ دارستانه‌کانی ئه‌م ناوچانه‌ سووتاون و به‌رانبه‌ری ۹۴۶۹۲۷۵۱۰۰ ڕیاڵ زیان له‌م دارستانانه که‌وتوه‌.

هۆکارگه‌لێک وه‌ک: گۆڕینی دارستان بۆ باغ، داگیرکردنی زه‌وین به‌ مه‌به‌ستی کشت وکاڵ و داسوکنین، بێ موبالاتیی خه‌ڵک، کێشه‌ تائیفیه‌کان و له‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ گرنگتر کاره‌ ئه‌منیه‌تیه‌کانی هێزه‌ ئینتیزامیه‌کان، ئه‌م دۆخه‌ ناله‌باره‌یان ڕه‌خساندوه‌.

هه‌ل و مه‌رجی هه‌نووکه‌یی دارستانه‌کانی ئه‌م ناوچه‌یه‌ قه‌یارانییه‌ و ئه‌مساڵیش چه‌ندین ئاگر له‌م ناوچه‌یه‌ که‌وتۆته‌وه‌ و زیاتر له‌ ۲۵۰۰ هێکتار له‌ دارستانه‌کان سووتاون و ئێستاکه‌ش ئه‌م ڕه‌وته‌ هه‌ر به‌رده‌وامه‌ و یان پێشی پێ نه‌گیراوه‌ وه‌یان ئه‌گه‌ر هه‌وڵێکیش درابێت له‌ به‌رانبه‌ر به‌ربڵاوی ئاگره‌کان، به‌رچاو نییه‌، ئه‌مه‌ له‌ حاڵێکدایه‌ که‌ به‌ پێی ئاسڵی ۵۰ ی یاسات بنه‌ڕه‌تی ئێران ده‌بێ له‌ ئاوه‌ها هه‌ل و مه‌رجێکدا ته‌واوی ئۆرگانه‌ چه‌کداره‌کان به‌ره‌نگاری ئه‌م قه‌یرانگه‌له‌ ببنه‌وه‌.

ده‌بێ بڵێین که‌ به‌ هۆی نه‌بوونی بوودجه‌و پێداویستی کافی، ئیداره‌ی سه‌رچاوه‌ سروشتیه‌کانی مه‌ریوان به‌و چه‌شنه‌ی که‌ پێویسته‌ نه‌یتوانیوه‌ به‌رنگاری ئه‌م ئاگر گرتنه‌ به‌ربڵاوانه‌ ببێته‌وه‌.

ناشاره‌زایی له‌ مه‌ڕ ژینگه‌، نه‌ناسینی قازانجه‌کانی دارستان و هه‌روه‌ها گوێنه‌دانی کۆمه‌ڵگا بۆته‌ هۆی له‌ ناوچوونی سه‌رمایه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کان. هیوادارین که‌ به‌رپرسان ئاوڕێک له‌م پرسه‌ بده‌نه‌وه‌ تا چی تر ئه‌م کاره‌ساتانه ڕوو نه‌ده‌ن.

ئاگاداریی هاوبه‌شی ڕێکخراوه‌ خه‌ڵکییه‌کانی مه‌ریوان‌

ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌ش وێنه‌ی ئیمزای ئه‌و ڕێکخراوانه‌یه‌:

به‌یانه‌که له وێبلاگی بنار دا بڵاوبۆته‌وه

ئه‌ردۆغان، بڕیاری داوه که «لابردنی قه‌ده‌غه‌ له سه‌ر حیجاب» له ده‌ستووری نوێدا بێت

مانشێت نیوز، ئه‌نقه‌ره: سه‌ره‌نجام «ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان» سه‌رۆکی پارتی ده‌سه‌ڵاتداری عه‌داله‌ت و گه‌شه‌پێدان و سه‌رۆک وه‌زیری تورکیا، بڕیاری داوه که «لابردنی قه‌ده‌غه له سه‌ر حیجاب له زانکۆ» له ده‌ستووری نوێی تورکیا دابێت که ئه‌و پارته خه‌ریکه ئاماده‌ی ده‌کات.

سه‌ره‌ڕای نقاشی زۆر له سه‌ر ماده‌کانی پێوه‌ست به لاییک بوونی کۆماری تورکیا، ئه‌مرۆ زانرا که «هه‌ڵگرتنی قه‌ده‌غه‌ی یاسایی له سه‌ر حیجاب» له زانکۆکان له لایه‌ن ئه‌ڕدۆغانه‌وه په‌سه‌‌ند کراوه و چاوه‌ڕوان ده‌کرێ، له پڕۆژه‌ یاسایی پێشنیار کراوی ئاکه‌په‌ دا جێ بگرێ  و ئه‌مه‌ش هه‌ر له ئێستاوه‌ دژکرده‌وه‌ی توندی له لایه‌ن چینی لاییک و سێکۆلااری کۆمه‌ڵگا لێکه‌وتۆته‌وه، به‌ڵام پڕۆژه‌ یاسایی ده‌ستووری نوێ ده‌که‌وێته به‌ر دیدی هاوڵاتیان، پارله‌مانتاران و ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی و له ڕێفراندۆم دا، ئاکامه‌که‌ی دیاری ده‌کرێ.

به سه‌ڕکه‌وتنی دووباره‌ی ئه‌ردۆغان و ئاکه‌په‌ له هه‌ڵبژاردنه‌کانی پارله‌مانی تورکیا و گرتنه ده‌ستی هه‌ر سێ پۆستی سه‌رۆکایه‌تیه‌کانی کۆمار و وه‌زیران و پارله‌مان و به پێی زۆرینه‌ بوونی نوێنه‌رانیان له پارله‌مانی ئه‌م وڵاته، ئاکه‌په‌ ده‌ستی داوه‌ته ئاماده‌کاری ده‌ستووری نوێی تورکیا له  سه‌ر بنه‌مایه‌کی مۆدێرن، سیڤیل و دێمۆکراتیک، به‌ڵام شیمانه ده‌کرێ که گرینگترین خاڵه‌کانی ده‌ستووری نوێ که هه‌ر 4 ماده‌ی ده‌ستووری ئێستا ده‌گرێته خۆ و باس له پێناسه‌ی ده‌وڵه‌تی تورکیا و هاوڵاتی بوون و لاییسته و که‌ماڵیزم ده‌کات به گووشاری ئه‌رته‌ش و که‌ماڵیسته‌کان، گۆڕانکاری به‌سه‌ر دا نه‌یه‌ت، که داخوازی سه‌ره‌کی کوردان، گۆڕانی ئه‌مانه‌یه و ده‌تپه‌ ده‌ڵێ به مه‌رجی چاره‌سه‌ری کێشه‌ی کورد، پێناسه کردنی کورد و زمانی کوردی به سه‌ڕبه‌ستی، ڕێگه‌دان به په‌روه‌ڕده‌ی تورکی و باس له جیاوازی ئه‌تنیکی هاوڵاتیانی تورکیا پشتیوانی له ده‌ستووره‌که‌ ده‌که‌ن و ئه‌مه‌ش له کاتێک دایه که وێناچێ ئاکه‌په‌ ئه‌م داخوازیانه‌ وه‌به‌رچاو بگرێت.

مه‌سعوود بارزانی: سیسته‌می مه‌رکه‌زی ئیفلاسی کردووه با عێراق به 3 هه‌رێم دابه‌شبکرێ

مانشێت نیوز، هه‌ولێر: «مه‌سعوود بارزانی» له لێدوانێک دا بۆ رۆژنامه‌ی عه‌ره‌بی ئه‌لخه‌لیج، ڕایگه‌یاند که «به‌ڕێوه‌به‌ری عێراق به پێی سیسته‌می مه‌رکه‌زی و له به‌غداوه ئیفلاسی کردووه و با ئه‌م وڵاته به سه‌ر سێ هه‌رێمی فێدراڵ دا دابه‌شبکرێ.

«مه‌سعوود بارزانی». سه‌رۆکی هه‌رێمی کوردستان له لێدوانێک دا بۆ ڕۆژنامه‌ی عه‌ره‌بی «ئه‌لخه‌لیج» ڕایگه‌یاند که «له عێراق چیتر کار به سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتی مه‌رکه‌زی ناکرێ و ئه‌م شێوازه ئیفلاسی کردووه و باشترین ڕێگه بۆ ڕزگاری له قه‌یرانی به‌ڕێوه‌به‌ری عێراق، دابه‌شکردنی ئه‌م وڵاته به سه‌ر سێ هه‌رێمی جیاواز دایه.

ناوبراو سه‌باره‌ت به جێبه‌جێکردنی فێدراڵیسم ده‌ڵێ: به تایبه‌ت له به‌رژه‌وه‌ندی سونه‌کان دایه که بۆ به‌شداری له پڕۆسه‌ی سیاسی، فیدراڵیسم قه‌بوول بکه‌ن، چونکه ئه‌م سیسته‌مه باشترین شێوازی به‌ڕێوه‌به‌ری و دابه‌شکردنی ده‌سه‌ڵات له عێراقی ئێستا دایه.

له لایه‌کی تره‌وه، مه‌حموود عوسمان، سیاسه‌تمه‌دار و پارله‌مانتاری کورد له پارله‌مانی عێراقیش، ڕایگه‌یاند که هه‌رێمی کوردستان هه‌‌ر چه‌شنه ئاماده‌ییه‌کی هه‌یه بۆ ئه‌وه‌ی ببێته ده‌وڵه‌تێکی سه‌ربه‌خۆ، به‌ڵام ڕه‌وشی ناوچه‌که و پارسه‌نگی هێزه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناڤین و بارودۆخی جیهانی له‌بار نیه که کورد، سه‌ربه‌خۆیی ڕاگه‌یێنێ.

مه‌حموود عوسمان هه‌روه‌ها وێڕای ئاماژه به هاتنه به‌ر باسی، دابه‌شکردنی عێراق به سه‌ر سێ هه‌رێمی فیدراڵ له ئه‌مریکا دا، له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌یه‌، که پێش ئه‌م دابه‌شکردنه، پێویسته ڕه‌وشی که‌رکووک و ناوچه دابڕاوه‌کان له کوردستان ئاسایی ببێته‌وه و پاشان ڕێفراندۆم به‌ڕێوه‌بچێت و ئه‌وسات، عێراق ببێته سێ هه‌رێمی فێدراڵ ده‌نا کورده که له‌م بارودۆخه خه‌سار ده‌بینێ.

نیۆیۆرک تایمز: ئه‌گه‌ری ئۆپێراسیۆنی ده‌ره‌وه‌ی سنووری تورکیا دژ به پ.ک.ک ئێستاش له سه‌ڕ مێزه

مانشێت نیوز، نیۆیۆرک: ڕۆژنامه‌ی نیۆیۆرک تایمزی ئه‌مریکا له هه‌واڵێک دا ده‌نووسێ که ئه‌گه‌ری ئه‌نجامی ئۆپێراسیۆنێکی ده‌ره‌وه‌ی سنوور و هێرشی ئه‌رته‌شی تورکیا بۆ سه‌ر بنکه‌ و باره‌گاکانی پ.ک.ک له هه‌رێمی کوردستان ئێستاش له سه‌ر مێزه و له دواین سه‌ردانی ئه‌ردۆغان بۆ ئه‌مریکا دێته‌وه ئاراوه.

ڕۆژنامه‌که‌ هه‌روه‌ها ده‌نووسێ: به گوێره‌ی ئاماژه‌کان، بژاره‌ی هێرشی ده‌ره‌وه‌ی سنوور له لایه‌ن ئه‌ڕدۆغانه‌وه به ڕوونی باسی لێوه‌ده‌کرێ و ئگه‌ری ئه‌وه‌ش له ئارادایه که له سه‌ردانی حه‌وته‌ی داهاتووی ئه‌ردۆغان، سه‌رۆک وه‌زیری تورکیا، بۆ کۆبوونه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان و پاشان دیدارێکی چاوه‌ڕواننه‌کراو له‌گه‌ڵ بوش و به‌رپرسانی تری ئه‌مریکا دا، ئه‌م بژاره به پێداگریه‌وه بێته به‌ر باس،

به گوێره‌ی هه‌وڵی رۆژنامه‌ی ناوداری ئه‌مریکی، ئه‌ردۆغان له به‌رانبه‌ر پشتیوانی ئه‌نقه‌ره له ئه‌مریکا له به‌رانبه‌ر تاران و پاراستنی ئارامی هه‌رێمی کوردستان دا، داوای هاوکاری واشنتۆن دژ به پ.ک.ک ده‌کات و ئه‌وه له کاتێک دایه که له هه‌واڵه‌کانی رۆژانی داهاتوو دا هاتبوو که به پێچه‌وانه‌وه ئه‌مریکا هه‌وڵ ده‌دات، پێشنیار به تورکیا بکات، که واز له گرێبه‌سته چه‌ند میلیارد دۆلاریه‌ گازیه‌که‌ی له‌گه‌ڵ ئێران بێنێت و ئاسایشی هه‌رێمی کوردستان تێکنه‌دات و پشتیوانی له پرۆژه‌کانی ئه‌مریکا له رۆژهه‌ڵاتی ناڤین بکات و له به‌رانبه‌ر دا ئه‌مریکاس دژ به پ.ک.ک هاوکاری ئه‌نقه‌ره بکات.

ڕۆژنامه‌که ده‌نووسێ که «هاوکات ئه‌ردۆغان له سه‌ر ئه‌م بڕوایه‌‌ پێداگری ده‌کات، که چۆن ئه‌مریکا له ئه‌فغانستان و عێراق و هه‌زاران کیلۆمه‌تر دوور له وڵاتی خۆی به‌ره‌نگاری تیرۆریسم ده‌بێته‌و و چۆن پشتیوانی له شه‌ڕی فژه تیرۆری ئیسپانیا و به‌ریتانیان ده‌کات و تورکیاش له‌م ڕێگه‌ دا هاوکاری هه‌موو به‌ره‌ی جیهانی دژه تیرۆره، بۆ خۆشی خوازیاری هاوکاری وڵاتانی ناوبراو له‌م پانتایه‌ دایه.

گفتگوی احمد رأفت با حسن شرفی معاون دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران

شگرد جمهوری اسلامی در تمام سال های زمامداری این رژیم منتسب کردن ناراضیان و مخالفان به کشورهای بیگانه یا قدرت های خارجی بوده است. این امر تنها شامل مبارزات و مبارزین ملت های ایرانی نمی شود بلکه هر آزادیخواه، روزنامه نگار مستقل، فعال حقوق بشر و فعال برابری حقوق زن و مرد در خانواده و در جامعه، دانشجویان و بسیاری دیگر را در بر می گیرد

احمد رأفت، دبیر بخش ایران خبرگزاری کرونوس اینترناسیونال ایتالیا

اخیرا رئیس جمهور سابق، حجت الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان انتخاب شده است. مفسرین غربی انتخاب ایشان را تلاشی از سوی آیت الله خامنه ای برای محدود ساختن قدرت رئیس جمهور کنونی محمود احمدی نژاد دانسته و معتقدند که باید در انتظار تحولاتی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی، و بویژه در رابطه با پرونده اتمی بود…

مجلس خبرگان ظاهرا وظیفه اش نظارت بر عملکردهای رهبر و نهادهای وابسته به رهبری است. انتخاب رفسنجانی به ریاست این مجلس به نظر من تغییری در سیاست های کلان و نهادینه شده ی جمهوری اسلامی ایران به وجود نخواهد آورد زیرا که این سیاست ها بر اساس ایدئولوژی دینی و مذهبی این رژیم پی ریزی شده اند و جابجایی مهره ها در راس ارگان ها، تغییری در نفس سیاست های داخلی و خارجی رژیم پدید نخواهد آورد. به ویژه که رفسنجانی در هر پست و مقامی به ویژه پست ریاست جمهوری که بوده، همین سیاست های سرکوب داخلی و تنش زایی خارجی را دنبال کرده است، بیشترین ترورها در داخل و خارج از کشور در زمان زمامداری ایشان صورت گرفته است تا جایی که احمدی نژاد فعلی یکی از عناصر اجرایی اعمال تروریستی جمهوری اسلامی در زمان ریاست جمهوری رفسنجانی بوده است. اگر احمدی نژاد متهم به شرکت در اعمال تروریستی است، رفسنجانی نیز در رابطه با جنایت میکونوس از سوی یک دادگاه اروپایی به عنوان دستور دهنده ترورو معرفی شده است. به هرحال اینگونه جابه جایی ها بعضا از سوی رژیم جمهوری اسلامی انجام می گیرد و در این رابطه سعی می شود که چنان توهم پراکنی هایی صورت گیرد که گویا در درون حاکمیت تغییراتی در شرف تکوین است و افکار عمومی را از توجه به مراقبات موجود در ایران منحرف سازند، همانطور که در مورد خاتمی هم چنین توهماتی تبلیغ می شد. آنچه به شخص رفسنجانی هم برمی گردد این است که مردم ایران ایشان را در پست ها و راس ارگان های کلیدی مختلفی آزموده اند و توهم پراکنی در مورد ایشان حتی به اندازه خاتمی هیچ تاثیر گذار نخواهد بود. چنانچه رفسنجانی بینشی غیر از احمدی نژاد داشت و خواهان تغییری در سیاست های داخلی و خارجی رژیم بود در سمت ریاست مجلس تشخیص مصلحت نظام که بیشتر شتر به وظایش در این رابطه می خورد می توانست چنین سیاستی را بهتر به پیش ببرد تا در سمت ریاست مجلس خبرگان.

به وظایش در این رابطه می خورد می توانست چنین سیاستی را بهتر به پیش ببرد تا در سمت ریاست مجلس خبرگان.

در هفته های اخیر فشار بر کردها افزایش یافته است. ده ها فعال حقوق بشری، کارگری، دانشجویی و چندین خبرنگار در کردستان ایران بازداشت شده اند. دو تن از این خبرنگاران (عدنان حسن پور و هیوا بوتیمار) به اتهام محاربه به اعدام محکوم شده اند. به نظر شما این سرکوب شدید برنامه ریزی شده است و اگر این چنین است اهداف حکومت از فشارها چیست؟

فشار بر مردم کردستان در مناطق غربی کشور از همان ابتدای روی کار آمدن جمهوری اسلامی به طور مداوم ادامه داشته است، لیکن در ماه ها و هفته های اخیر این فشارها بیشتر و فراگیرتر شده است، و ما شاهد موج عظیمی از دستگیری، شکنجه، صدور احکام اعدام، تیراندازی به قصد کشتن در معابر عمومی به سوی مردم عادی هستیم. بیش از 15 نفر از روزنامه نگاران دستگیر شده در انتظار احکام سنگین می باشند. حکم اعدام عدنان حسن پور و هیوا بوتیمار گوشه ای از جنایات و عملکردهای خشن رژیم علیه مردم کردستان است. تنها در یک هفته گذشته 3 تن از مردم عادی در شهرهای مهاباد و بانه بر اثر تیراندازی نیروهای رژیم به قتل رسیده اند. طبیعی است که این خشونت ها و این فشارها علیه مردم کردستان که طبق برنامه ریزی رژیم مشخصی صورت می گیرد. تقابل و تعارض دو طرز فکر جداگانه، واپسگرایی رژیم و خصومت آن با مفاهیم و مقوله هایی همچون دموکراسی، و رعایت حقوق بشر و تامین حقوق ملی ملیتهای ایرانی، از جمله کرده، از دلایل عمده این موج جدید سرکوب است. رژیم تحریم رفراندم برای روی کارآمدن جمهوری اسلامی در کردستان و مخلفت با شکل گیری رژیمی بر اساس ایده های دینی و مذهبی را فراموش نکرده است. کردها از ابتدا بر این نظر بودند که در چنین رژیمی نه دموکراسی تحقق خواهد یافت نه حقوق و آزادی انسانی و نه حقوق ملی ملیتهای ایرانی. بهمین علت از ابتدا رژیم با دید امنیتی به کردستان نگریست و می نگرد، و هر فشاری که در سراسر ایران بر مردم اعمال می گردد در کردستان مضاعف است.

تنها کردها نیستند که در دو سال اخیر سرکوب می شوند، و تنها کردستان نیست که از سال 2005 میلادی تا کنون شاهد گسترش مبارزات مردمی و فعالیت های سیاسی و اجتماعی بوده است. در بلوچستان، خوزستان و آذربایجان نیز ما شاهد مرحله جدیدی از مبارزه علیه حکومت مرکزی هستیم. از نظر شما آیا می توان گفت که اقلیت ها در جمهوری اسلامی ایران به حکومت مرکزی اعلام جنگ داده اند؟

تا چند سال پیش، تنها مردم کردستان بودند که در مقایسه با دیگر ملیت های ایرانی بطور جدی تری با جمهوری اسلامی به مقابله مشغول بودند و صریحا مطالبات دموکراتیک و حقوق ملی خود را مطرح می ساختند. در سال های اخیر دیگر ملت های ایرانی همچون ترک آذری، عرب، بلوچ و ترکمن نیز حقوق ملی خود را خواستار شده اند و در اشکال مختلف جهت دستیابی به این حقوق به مبارزه برخواسته اند. این مبارزات را نمی توان به عنوان اعلام جنگ به معنی نظامی آن تلقی کرد، لیکن سرنگونی این رژیم را هدف قرار داده است.

مطبوعات جمهوری اسلامی ایران و شخصیت های حکومتی گسترش مبارزات اقلیت ها را در ایران را حاصل زد و بندهای قدرت های خارجی به ویژه آمریکا و بریتانیا می دانند، و به ویژه دولت لندن را متهم به «تحریک اقلیت ها» و «دامن زدن به اختلافات قومی» می کنند.

شگرد جمهوری اسلامی در تمام سال های زمامداری این رژیم منتسب کردن ناراضیان و مخالفان به کشور های بیگانه یا قدرت های خارجی بوده است. این امر تنها شامل مبارزات و مبارزین ملتهای ایرانی نمی شود بلکه هر آزادیخواه ، روزنامه نگار مستقل ، فعال حقوق بشر و فعال برابری حقوق زن و مرد در خانواده و در جامعه، دانشجویان و بسیاری دیگر را در بر می گیرد. هرکسی که بدلایل سیاسی دستگیر می شود، بلافاصله انگ عامل بیگانه بودن، جاسوسی برای بیگانگان را بر پیشانی اش می کوبند و به عنوان محارب با خدا و عدل خدا معرفی می کنند و برایش که مجازات اعدام صادر می کنند. این مبارزات از اراده هریک از ملیتهای ایرانی نشات گرفته و به هیچ وجه نتیجه تحریکات کشورهای خارجی نیست. فکر کنید اگر این ادعاهای رژیم درست می بود می بایست به حال ایرانی گریست که تحت حاکمیت جمهوری اسلامی و عدالت اسلامی بیش از نیمی از مردمش حاضر باشند به عامل بیگانه تبدیل شده و یا به محاربه با خدا و عدل بپردازند. این اتهامات کاملا ناروا و غیر واقعی است و درحقیقت قلب حقایق است.

ایران در حقیقت مجموعه ای از اقلیت های مختلف است و نمی توان از حضور اکثریتی مطلق در آن نام برد. ویژگی ایران قرار دادن اقوام و ملت های مختلف زیر یک پرچم است. با این وجود و شاید به این علت در ایران حساسیت های بسیاری در رابطه با مساله اقلیت ها وجود دارد و هنوز واژه هایی چون عدم تمرکز قدرت، فدرالیسم، خودمختاری شبه تجزیه رادر خاطره هل زنده می کنند.چرا این واهمه اوجود دارد و چگونه می توان آنرا زدود؟

همانگونه که اشاره فرمودید ایران کشوری کثیرالملل است که در آن حقوق و آزادی های ملت های ایرانی پایمال گشته است . ملتی حاکم، مذهبی رسمی، دیگر ملتهای ایرانی و پیروان دیگر مذاهب را غیر خودی و بیگانه می داند. این سیاست را رژیم سابق دنبال می کرد، و امروز هم جمهوری اسلامی با شدت بیشتری دنبال می کند، و سعی دارد ایران را تک ملتی و تک زبان معرفی نمایند و معتقد است همه آریایی هستیم یا همه مسلمانیم ، در حالیکه ملیت های ایرانی می خواهند ایران متعلق به همه ملیتهای این سرزمین باشد و هر یک در اداره آن سهیم باشند. در بسیاری از کشورهای دو یا چند ملیتی در جهان فدرالیسم و عدم تمرکز قدرت سیاسی پاسخ داده و به حفظ وحدت و تمامیت ارضی آن کشورها کمک کرده است. کسانی که چنین توهمی را به وجود می آورند و خطر تجزیه ایران را مطرح می کنند، نه به خاطر وحدت ویکپارچگی ایران بلکه به هدف غبظه کردن قدرت این کار را انجام می دهند. آنچه ما خواهان آن هستیم تقسیم قدرت در عین حفظ وحدت و یکپارچگی ایران است. برخی از کسانیکه امروز این توهم را بوجود آورده اند، هنگام جدائی بحرین از ایران با وجود اینکه دارای مقام های ارش دولتی بودند، نه تنها به مخالفت به این جدایی برنخاستند بلکه حتی بیانیه ای نیز در محکومیت آن صادر نکردند.

برخورد حزب دموکرات کردستان ایران که یکی از قدیمی ترین احزاب سیاسی کشور است، با مسائل و مقولاتی چون حاکمیت ملی، حکومت مرکزی، و یا فدرالیسم چیست؟

حزب دموکرات کردستان ایران بیش ار 62 سال است که برای تحقق دموکراسی در ایران و تامین حقوق ملی ملت کرد در ایران مبارزه می کند. اگر هدف ما استقلال بود، شعار دموکراسی برای ایران را علم نمی کردیم. حزب ما براین باور است که حکومت مرکزی را باید نمایندگان واقعی همه ملیتهای ایرانی در دست گیرند و در ایرانی فدرال همه ملیتهای موجود بتوانند بر سرنوشت و اداره اقلیم خود حاکم باشند. دین باید از دولت جدا باشد، و هر آنچه که ملتی را بر دیگر ملتهای ایرانی یا هر دین و مذهبی را بر ادیان و مذاهب دیگر ارجحیت دهد منسوخ گردد.

آیا در شرایط فعلی جهان و منطقه،اصولا فروپاشی مرزها و تجزیه کشور ها را امکان پذیر می دانید؟

من تجزیه کشورهای منطقه را امری امکان ناپذیر نمی دانم.

معارضین و مخالفین حکومت کنونی ایران تا کنون نتوانسته اند هیچگونه اتحادی که شایسته این نام باشد را به وجود آورند و کلیه تلاش ها در این زمینه تا کنون بی نتیجه مانده است. حزب دموکرات کردستان ایران چه عواملی را مانع تشکیل این چنین اتحادی می داند، و چگونه می توان این عوامل بازدارنده را حذف کرد؟

حزب دموکرات کردستان ایران سال هاست جهت ایجاد اتحاد یا ائتلافی از نیروهای مترقی و دموکرات ایرانی تلاش می کند، لیکن متاسفانه این تلاش ها تا کنون به ثمر نرسیده است. علت چنین امری را در عدم واقع بینی برخی از سازمان های سیاسی و بی توجهی آنها به خواستهای واقعی مردم می بینم. برخی از سازمان ها به جای اینکه بر مبنای خواستهای واقعی مردم و ملیت های ایرانی برای آینده ایران برنامه ریزی کنند، سرگرم نوشتن نسخه برای ایرانی هستند که می خواهند خود به تنخائی بر آن حکومت کنند. اگر همه سازمان ها درک واقعی تری از ایران و خواستهای مردم و ملیتهای ایرانی داشته باشند و مطالبات دموکراتیک و ملی همه ملیتهای ایرانی را در برنامه سیاسی و سیاست عملی خود بگنجانند، وحدت شایسته و بایسته ای که اکنون ضروری است بدون مشکل و مانع بدست خواهد آمد.

اقلیت های ایرانی پس از سال ها در ائتلافی گردآمده اند. این ائتلاف می تواند بدون برقراری رابطه با تشکل های غیر اقلیتی به اهدافش دست یابد؟

احزاب و سازمان های ملیت های ایرانی در دو سه سال گذشته موفق به تشکیل ائتلافی تحت عنوان کنگره ملیتهای ایران فدرال شدند. این ائتلاف بی مشکل و مانع شکل گرفت زیرا احزابی که ملیت های ایران را نمایندگی می کنند از ستم مشترکی رنج می برند و نقاط برجسته مشترکی در برنامه های سیاسی خود دارند. کنگره ملیتهای ایران فدرال معتقد نیست که بدون برقراری رابطه با دیگر تشکل ها به تنهایی مبارزه علیه حکومت مرکزی را می تواند رهبری می کند. ما به ائتلاف وسیع تر و گسترده تری با دیگر سازمان ها و تشکل های سیاسی اعتقاد داریم.

از جمله مسائلی که گویا تا کنون مانع تشکیل اتحاد وسیع تری در سطح اپوزیسیون شده است، مساله سلطنت و جمهوریت است. حزب دموکرات کردستان ایران در این رابطه موضع مشخصی دارد؟

شاید این درست باشد که یکی از موانع بر سر راه ائتلاف ن نوع نظام یا حکومت آینده است. حزب دموکرات کردستان ایران در عین اینکه به محتوای حکومت توجه دارد به شکل آن نیز اهمیت می دهد، زیرا شکل حکومت می تواند محتوای آن را تعریف نماید. اگر ساختار و شکل دموکراتیک نباشد انتظار محتوای دموکراتیک از آن واقع بینانه نخواهد بود.

دیگر مانع در مقابل این اتحاد گسترده گویا شیوه مبارزه با حکومت کنونی است. براندازی یا اصلاحات، انقلاب مخملی یا دست بردن به اسلحه، همکاری یا عدم همکاری با جناح هایی که در داخل حکومت کنونی صدای مخالفت بلند کرده اند، گویا از جمله این اختلاف نظرها هستند.

من فکر نمی کنم انتخاب شیوه های مبارزه علیه رژیم بتواند مانع جدی در شکل گیری ائتلافی وسیع در نیروهای اپوزیسیون ایرانی باشد. چنانچه همگی بر سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی اتفاق نظر داشته باشند و در این راستا تلاش نمایند، باید این فرصت برای هر کدام از احزاب و سازمان ها وجود داشته باشد تا بر حسب شرایط از همه امکانات و توانایی ها ی خود در مبارزه علیه رژیم استفاده نماید. ما دیالوگ در بررسی اوضاع کشور را با همه نیروهای اپوزیسیون امری ضروری می دانیم، اما این همکاری باید حول یک برنامه مشخص صورت پذیرد. برنامه ای که تحقق دموکراسی و تامین حقوق ملیتهای ایرانی در کشورمان را به طور مشخص در برگیرد. من زیاد با این تفکر موافق نیستم که به جای مبارزه چشم بر این بدوزیم که اندیشه ها و باورهای رهبران رژیم تغییر یابد و مردم ایران را اندکی مورد لطف قرار دهند. ناراضیان درون حاکمیت شاید از برخی از عملکردهای رژیم انتقاد کنند ولی نهایتا حفظ رژیم جمهوری اسلامی را در اولویت قرار می دهند. دل بستن به این گونه ناراضیان به نظر من خود فریبی و کند نمودن روند مبارزات مردم ایران است.

آیا ما شاهد مرحله جدیدی از رابطه جمهوری اسلامی ایران با غرب و به ویژه اروپا هستیم؟ جه عواملی در انزوای کنونی جمهوری اسلامی تاثیر گزار بوده اند؟

اینکه رابطه و مناسبات جمهوری اسلامی ایران با غرب در شرایط ویژه ای قرار دارد تردیدی نیست. عواملی که موجب چنین وضعیتی شده اند بسیارند، ازجمله میتوان به تضاد تفکر واپسگرایانه رژیم با تفکر و اندیشه ها انسانی جهان پیشرفته و دموکرات اشاره کرد.حمایت جمهوری اسلامی از گروه های تروریست ، مخالفت با صلح بین اعراب و اسرائیل و حل عادلانه مساله فلسطین و یا دخالت در امور داخلی کشورهای منطقه، جون لبنان، عراق، افغانستان، فلسطین و کشورهای حاشیه خلیج فارس از دیگر عوامل موثر هستند. تلاش جهت دستیابی به سلاح هسته ای که خطرات ناشی از بحران آفرینی های رژِیم را دوچندان خواهد کرد و موجودیت کشورها و ملتها را مورد تهدید قرار می دهد نیر در این زمینه بی تاثیر نبوده است.

سه‌باح نه‌سری و هیدایه‌ت غه‌زالی، 2 خوێندکاری گیراوی کورد، ڕه‌وانه‌ی به‌ندی 209 گرتووخانه‌ی ئێڤین کراون

مانشێت نیوز، تایبه‌ت: به گوێره‌ی دواین زانیاریه‌کان «سه‌باح نه‌سری»»هیدایه‌ت غه‌زالی»، خوێندکاری گیراوی کورد و به‌رپرسانی گۆڤاری رۆژامه، پاش ئه‌وه‌ی که ئیتلاعاتی سنه نه‌یتوانی هیچ یه‌ک له تۆمه‌تباریه‌کانیان به سه‌ر دا بسه‌پێنێ، ئه‌مجاره له گرتووخانه‌ی سنه‌وه‌ بۆ به‌ندی 209ی گرتووخانه‌ی ئێڤین له تاران ڕاگوێزراون و چاره‌نووسیان نادیاره.

سه‌رچاوه‌‌یه‌کی باوه‌ڕپێکراوی خوێندکاری کورد له ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستانه‌وه‌، له لێدوانێکی تایبه‌ت دا بۆ مانشێت، باس له‌وه ده‌که‌ن که له رۆژی پێنجشه‌ممه‌ی ڕابردووه هیچ زانیاریه‌ک سه‌باره‌ت به ڕه‌وشی «سه‌باح نه‌سری و هیدایه‌ت غه‌زالی»، خوێندکارانی کورد، له ده‌ست دا نیه و گیراوێکی تازه‌ ئازادبوویی کورد له گرتووخانه‌ی سنه‌، به بنه‌ماڵه‌ی دوو خوێندکاره کورده‌که‌ی گووتووه که سه‌باح و هیدایه‌ت ره‌وانه‌ی به‌ندی 209ی گرتووخانه‌ی ئێڤین له تاران کراون.

له ڕوونکردنه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌که بۆ مانشێت دا هاتووه : پاش ئه‌وه‌‌ی که ئیتلاعاتی سنه نه‌یتوانی هیچ یه‌ک له‌وه تۆمه‌تباریانه بسه‌لمێنێ که ڕووبه‌رووی دوو خوێندکاری کورد ببوونه‌وه‌، هه‌ر دوو کیان بۆ به‌ندی 209ی گرتووخانه‌ی ئێڤین له تاران ڕاگوێزراون. به‌دواداچوونی بنه‌ماڵه‌ی هه‌ر دووک له سه‌باح نه‌سری و هیدایه‌ت غه‌زالی بۆ تاران و سه‌ردانیان بۆ به‌ندی 209ی ئێڤین له تاران تا ئێستا هیچ ئاکامێکی لێنه‌که‌وتۆته‌وه و هیچ زانیاریه‌کی نوێ سه‌باره‌ت به ڕه‌وشی ته‌ندروستی، چاره‌نووسیان دیار نیه.

«سه‌باح نه‌سری»، به‌رپرسی گۆڤاری خوێندکاری «رۆژامه» و خوێندکاری کارناسی باڵای زانسته سیاسه‌کانی زانکۆی تاران و «هیدایه‌ت غه‌زالی» خوێندکاری کۆلێژی ده‌روونناسی زانکۆی عه‌لامه‌ی تاران و ئه‌ندامی شۆڕای نووسه‌رانی گۆڤاری ڕۆژامه، پاش ئه‌وه له  نیزێک به دوو مانگ له‌مه‌وبه‌ر له لایه‌ن هێزه‌کانی ئه‌منی ڕه‌ژیمه‌وه ده‌زگیر ده‌کرێن، به نیشانه‌ی ناڕه‌زایه‌تی ڕه‌وشه‌که و گووشار و ئازاری لێکۆڵێنه‌ران و ڕاگیرانیان له ژووری تاکه‌که‌سی گرتووخانه‌ی ئیتلاعاتی سنه، مان له‌خواردن ده‌گرن که به گوازتنه‌وه‌یان بۆ گرتووخانه‌ی گشتی وازیان له‌م مانگرتنه‌که‌یان هێناوه و ئێستاش ده‌گوترێ ڕه‌انه‌ی به‌ندی 209ی گرتووخانه‌ی ئێڤین له تاران کراون که که بوودوه‌ند، سه‌رۆکی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان، فه‌رزاد که‌مانگه‌ر مامۆستایی کامیارانیشی لێگیراوه.

خۆسووتاندنی ژنێکی لاو له بانه

مانشێت نیوز، بانه: ژنێکی لاوی ته‌مه‌ن 22 ساڵه به ناوی «سنوور»، له ئاوایی که‌نده‌سووری بانه‌، به هۆی کێشه‌ی خێزانی ئاگری له جه‌سته‌ی خۆی به‌ردا و کۆچی دوایی کرد.

هه‌واڵنێری چاوه‌دێری مافی مرۆڤی کورد ئاشکرای کرد که ژنێکی لاوی ته‌مه‌ن 22 ساڵانه به ناوی «سنووڕ» و خه‌ڵکی ئاوایی «که‌نده سوور» له بانه، به هۆی کێشه‌ی خێزانی ئاگر له جه‌سته‌ی خۆی به‌رده‌دا و پاشان له لایه‌ن نیزێکانیه‌وه ده‌گوازرێته‌وه نه‌خۆشخانه‌ی «توحید» له سنه، به‌ڵام به هۆی قورسی برینه‌که‌، کۆتایی به ژیانی هاتووه.

ده‌رکرانی مامۆستایه‌کی بانه‌یی و ده‌زگیرکرانی هاوڵاتیه‌کی سه‌قزی له‌ مه‌ریوان

مانشێت نیوز، سه‌قز: ده‌زگای په‌روه‌ڕده و فێرکردنی کۆماری ئیسلامی له بانه، مامۆستایه‌کی به ناوی «لوقمان سه‌داقه‌ت» پاش، زیاتر له 7 ساڵ خزمه‌ت له‌سه‌ر کار لابرد و هاوڵاتیه‌کی سه‌قزیش له مه‌ریوان ده‌زگیر و ڕه‌وانه‌ی گرتووخانه‌کانی ئیتلاعاتی ئه‌م شاره کرا.

به گوێره‌‌ی هه‌واڵنێری چاوه‌دێری مافی مرۆڤی کورد، لوقمان سه‌داقه‌ت، مامۆستایی بانه‌یی به ناوی «لوقمان سه‌داقه‌ت» پاش زیاتر له 7 ساڵ مامۆستایی و خزمه‌ت به ئیداره‌ی په‌روه‌ڕده و فێرکردنی شاره‌که‌، به بیانووی ڕه‌چاونه‌کردنی ڕه‌فتاری ئیسلامی له لایه‌ن ئیداره‌ی حه‌راسه‌ته‌وه ده‌رکرا.

له لایه‌کی دیکه‌وه زانرا که «ئیقباڵ مووسه‌‌وی» هاوڵاتی سه‌قزی، حه‌وتووی ڕابردوو، له شارستانی مه‌ریوان و به تۆمه‌تی هاوکاری و پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ حیزبێکی کورستان ده‌زگیر و ڕه‌وانه‌ی گرتووخانه‌ی ئیداره‌ی ئیتلاعاتی ئه‌م شاره کرا و ئێستاش له ره‌وشێکی نادیار دایه.

ئاماده‌کاریه‌کانی به‌ڕێوه‌بردنی‌ پێنجه‌مین فێستیڤاڵی فیلمی کوردی له‌نده‌ن ده‌ستیپێکرد

مانشێت نیوز، له‌نده‌ن: کۆمیته‌ی ئاماده‌کاری به‌ڕێوه‌بردنی پێنجه‌مین فێستیڤاڵی فیلمی کوردی له‌نده‌ن، ڕایگه‌یاند که، تا 15ی ئۆکتۆبر، دوایین ده‌رفه‌ت بۆ ناردنی فیلمی کوردی بۆ فێستیڤاڵه‌که‌‌یه و له نێوان ڕۆژانی 30 نۆڤه‌مبه‌ر و 6ی دێسه‌مبه‌ر، فێستیڤاڵه‌که‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێت.

کۆمیته‌ی ئاماده‌کاری پێنجه‌مین فێستیڤاڵی فیلمی کوردی له‌نده‌ن که بڕیاره له 30ی نۆڤه‌مبه‌ر وه تا 6ی دێسه‌مبه‌ر له له‌نده‌نی پێته‌ختی به‌ریتانیا به‌ڕێوه‌بچێت، له ماڵپه‌رێکی تایبه‌ت به فێستیڤاڵه‌که‌ دا به زمانه‌کانی کوردی (سۆرانی و کورمانجی)، ئینگلیزی، مه‌رجه‌کانی تایبه‌ت به فیلم و به‌رهه‌مه‌ کوردیه‌کانی بۆ به‌شداری له فێستیڤاڵه‌که‌ ڕایگه‌یاندووه و پێویسته به‌شداران فۆرمگه‌لی تایبه‌ت به فێستیڤاڵه‌ پڕکه‌نه‌وه.

تا 15ی ئۆکتۆبر ده‌رفه‌ت بۆ ناردنی به‌رهه‌مه‌کان بۆ کۆمیته‌ی ئاماده‌کار هه‌یه و پاشان کۆمیته‌‌که‌، ده‌ست به لێکدانه‌وه و هه‌ڵبژاردنی ئه‌و فیلمانه ده‌کات که شانسی به‌شداری له کێبڕکێیه‌که‌یان له 4 به‌شی میتراژی بڵه‌ند و کورت، به‌ڵگه‌نامه‌یی و ئه‌نیماسیۆن، له پێنجه‌مین فێستیڤاڵی فیلمی کوردی له‌نده‌نیان پێده‌به‌خشرێت.

له‌مساڵه‌وه‌، له فێستیڤاڵی فیلمی کوردی له‌نده‌ن، یادی یه‌کێک له که‌سایه‌تیه‌ مه‌زنه‌کانی سینه‌مایی کوردی ده‌گیرێ و ئه‌مساڵ ئه‌م یه‌که بۆ «یه‌ڵماز گۆنای»، ناودارترین ده‌رهێنه‌ری کورد له باکووری کوردستان، ته‌رخان کراوه.

له فێستیڤاڵه‌که‌ ئه‌م فیلامه ڕێگه‌ی به‌شداریان پێده‌درێ که له لایه‌ن ده‌رهێنه‌رانی کورد له هه‌ر بوارێکه‌وه ساز کرابێت یاخود له لایه‌ن ده‌رهێنه‌رانی غه‌یره کورد، به‌ڵام سه‌باره‌ت به ڕه‌وش و ژیان و بابه‌ته‌کانی پێوه‌ندی دار به کورد ساز کرابێت به‌ڵام له 30 خوله ک زیاتر نه‌بێت، نمایش ده‌کرێن و بۆ فیلمه‌کانی یه‌که‌م، دووهه‌م و سێهه‌م، خه‌ڵات دیاری کراوه و پێویسته هه‌موو فیلمه‌کان ژێرنووسی ئینگلیزیان بۆ ئاماده‌کرابێ، هه‌ر وه‌ها مه‌رجێکی تریش ئه‌وه‌یه‌ که فیلمه‌کانی له نێوان ساڵه‌‌کانی 2006 و 2007 سازکرابن و پێشتر له فێستیڤاڵی فیلمی کوردی له‌نده‌ن، نمایش نه‌کرابن.

بۆ وه‌رگرتنی هه‌موو زانیاریه‌کان له فێستیڤاڵی فیلمی کوردی له‌نده‌ن، سه‌ردانی ئه‌م ماڵپه‌ره بکه‌ن: www.lkff.co.uk

ئه‌فسه‌ری ده‌زگیرکراوی سپای قودس له سلێمانی، بۆ شوێنکی نادیار ڕاگوێزراوه

مانشێت نیوز، سلێمانی: کاتژمێر 4.5ی سه‌رله‌به‌یانی ئه‌مرۆ، هێزه‌کانی ئه‌مریکا له سلێمانی و به چه‌ند ماشێنی سیڤیل، هه‌ڵیانکوتایه سه‌ر هوتێلی پاڵاس له‌م شاره و ئه‌فه‌سه‌رێکی سپای تیرۆریستی قودسی سه‌ر به سپای پاستاران و زیاتر له 10 که‌س له ئه‌ندامانی وه‌فدێکی بارزگانی پارێزگای کرماشانیان ده‌زگیر کرد.

ئه‌م هێرشه بۆ سلێمانی پالاس و ده‌زگیری زیاتر له 10 که‌س له ئه‌ندامانی شاندێکی بارزگانی ئێرانی تێیدایه که له کرماشانه‌وه هاتبوون و ده‌گوترێ یه‌کێکیان ئه‌سه‌ری سپای قودسی سپای پاستارانه، بێ ئاگاداری هێزه‌کانی ئاسایش و حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان ڕوویداوه و ئه‌وه له کاتێک دایه که چه‌ند مانگه دۆسیه‌یی ئه‌منی کوردستان له ده‌ستی هێزه‌کانی هاوپه‌یمان و ئه‌‌مریکا دا نه‌ماوه و فرانس پڕێس له زاری به‌رپرسانی ئه‌مریکا له عێراق ئاشکرای کرد که له ناو گیراوه‌کان دا که‌سێک به ناوی «فه‌رهادی» تێدایه که ئه‌فسه‌ری سوپای تیرۆریستی قودسه و ده‌ستی هه‌بووه له هێنانی ته‌قه‌مه‌نی و بۆمبای که‌نار جاده‌یی بۆ له‌ناوبردنی زرێپۆش و هه‌روه‌ها په‌روه‌ڕده‌ی تیرۆریستان له عێراق.

ئاژانسه‌کانی هه‌واڵی ئێرانیش ئاشکرایان کرد که گیراوه‌کان ئه‌ندامانی وه‌فدێکی بارزگانی کرماشان و چه‌ند تاجر بوونه که به بانگهێستی فه‌رمی حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان سه‌ردانی سلێمانێیان کردووه و ده‌گوترێ که سه‌رۆکی هۆده‌ی بارزگانی کرماشان و جێگره‌کانی، چه‌ند کارناسی ئابووری و چه‌ند تاجر و هه‌ڕوه‌ها شاره‌وانی «قه‌سر سیرین»یشی تێدابووه و پاش به‌واداچوونی کێسه‌که له لایه‌ن به‌رپرسانی کورده‌وه، ئازاد کراون.

«فه‌رهادی» ئه‌وه که‌سی که به ئه‌فسه‌ری سپای قودس ناوی لێده‌بردرێ، جێگری عه‌قیده‌تی- سیاسی پارێزگاری کرماشانه و هه‌ر به‌م بۆنه‌وه‌ش پارێزگاری کرماشان «عه‌بدولمه‌جید غه‌فووری» هه‌ڕه‌شه‌ی کردووه که ئه‌گه‌ر تا 24 کاتژمێری تر، فه‌رهادی ئازاد نه‌کرێت و تاوانباران داوای لێبوردن له ئێران نه‌که‌ن، ئه‌وه‌ سه‌رجه‌م مامه‌ڵه و پێوه‌ندیه‌کانی ئابووریان له‌گه‌ڵ حکومه‌تی هه‌رێم هه‌ڵده‌په‌سێرن و ئه‌وه له کااتێک دایه که هێزه‌کانی ئه‌مریکا فه‌رهادیان بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگوازتووه.

ڕۆژی 11ی ژانویه‌ی 2007، هێزه‌کانی ئه‌مریکا هێرشیان کرده سه‌ر ناوه‌ندی پێوه‌ندیه‌کانی ئێران له هه‌‌ولێر و 5 که‌سی پایه‌به‌رز که ئه‌مریکا به ئه‌ندامانی سوپای قودسیان ده‌ناسێ ده‌زگیر و ڕه‌وانه‌ی شوێنێکی نادیار کراون و تا ئێستاس ئازاد نه‌کراون، 7ی خه‌رمانانیش 8 که‌سی تر که ده‌گوترێ دیپلۆماتی پایه‌به‌رز بوون له به‌غدا ده‌زگیر کران و به‌ڵام ئه‌م وه‌فده ئازاد کران. وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێران وێرڕای نیشان دانی ناڕه‌زایه‌تی توندی خۆی له‌م کرده‌وه‌ی ئه‌مریکا داوای ئازاد کردنی هه‌رچی زووتری گیراوه‌کانی کردووه.یتون بغداد بیابند، آزادشان کردند.

له‌یلا زانا له دادگای ئامه‌‌د پارێزه‌ری له ئۆجه‌لان کرد

مانشێت نیوز، ئامه‌د: دوێنێ ئێواره، «له‌یلا زانا» که به لێکۆڵینه‌وه‌ سه‌باره‌ت به 4 دۆزی جیاواز، له دادگای ئامه‌د لێپرسینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌کرا. دیسان ئۆجه‌لانی به ڕێبه‌ری کوردان پێناسه کرد و ڕه‌تیکرده‌وه که ناوبراو ڕێبه‌ری گرووپێکی  تیرۆریستی بێت.

پاش ئه‌وه‌ی که له ڕێوره‌سمی نه‌ورزۆی ئه‌مساڵی ئامه‌د، له‌یلا زانا، ژنه سیاسه‌تمه‌داری کورد و پارله‌مانتاری پێشووی پارتی ڕه‌نج و دێمۆکراسی، ئۆجه‌لان، بارزانی و تاڵه‌بانی به سێ ڕێبه‌ری کوردان ناوبرد و له کاتی پڕۆپاگه‌نده‌یی هه‌ڵبژاردنه‌کانی پارله‌مانی تورکیا دا، پێشنیاری دابه‌شبوونی تورکیا به چه‌ند ئه‌یاله‌تی فیدراڵی کردبوو و خواستی به‌هێزتر کردنی ده‌سه‌ڵاته خۆجێیه‌کانیشی هێنابوویه‌ به‌ر باس، له لایه‌ن دادگای کۆماری ئامه‌ده‌وه 3 دۆزی جیا جیایی له‌به‌رانبه‌ر دا کرایه‌وه.

هه‌ر بۆیه‌ش ناوبراو دوێنێ له دادگای کۆماری ئامه‌د، لێپرسینه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ کرا و سه‌باره‌ت به «عه‌بدوڵا ئۆجه‌لان»، ڕێبه‌ری گیراوی پ.ک.ک‌ش دیسان دووپاتی کرده‌وه که «ناوبراو به ڕێبه‌ری کوردان ده‌زانێ و ڕه‌تیده‌کاته‌وه که نئۆجه‌لان ڕێبه‌ری گرووپێکی تیرۆریستی بێت و ده‌شڵێ ئه‌مه بۆچوونی خۆمه» و سه‌باره‌ت به سیسته‌می ئه‌یاله‌تیش، پێداگری له سه‌ر داخوازیه‌که‌ی ده‌کات و ده‌ڵێ به‌م شێوه‌، وڵاتی تورکیا کێشه‌ی کوردی تێدا چاره‌سه‌ر ده‌بێت و به‌ره‌پێشوه‌ده‌چێ.

له‌یلا زانا به تۆمه‌ته‌کانی جیاوازی خوازی، هه‌وڵدان بۆ تێکدانی سیسته‌می سیاسی و ده‌سه‌ڵاتی تورکیا، پشتیوانی له پ.ک.ک و ورووژاندنی هاوڵاتیان بۆ ئه‌نجامی تاوان و سه‌ردانی درووشی قه‌ده‌غه‌کراو وه‌کو «بژی سه‌رۆک ئاپۆ» تۆمه‌تبار کراوه.

لیتری به‌نزین له سه‌قز، 700 تمه‌نه

مانشێت نیوز، سه‌قز: زانرا که پاش تێپه‌ربوونی 3 مانگ به سه‌ر پرۆژه‌ی دابه‌‌شکردنی به‌نزین، له شاری سه‌قز، ئێستا له بازاری ئازاد، لیتری ئه‌م سووته‌مه‌نیه به 700 تمه‌نه و ڕانتی ئه‌م یه‌که‌ش بۆته هۆی ده‌وڵه‌مه‌ند بوونی هه‌ندێک له بازرگانان.

شارنیوز له سه‌قزه‌وه ڕاده‌گه‌یێنێ که پاش تێپه‌ربوونی 3 مانگ له سه‌ر به‌ڕێوه‌بردنی گه‌ڵاڵه‌ی فرۆشی به‌نزین به سه‌همیه، ئێستا له بازاری ئازادی ئه‌م شاره‌، لیتری به‌نزین به 700 تمه‌نه و ئه‌مه‌ش بۆته هۆی به‌ده‌ستهێنانی سامانێکی زۆر له بازرگانانی ئه‌م شاره که کڕین و فڕۆشی سووته‌مه‌نی ده‌که‌ن.

چاوه‌ڕوان ده‌کرێ له رۆژانی داهاتوو دا و به هۆی کۆتایی هاتنی، وه‌رزی هاوین و په‌ره‌سه‌ندنی کڕینی به‌نزین و دره‌نگ بوونی کارتی سووته‌مه‌نی نوێ ببێته هۆی به‌رزبوونی دووباره‌ی به‌های به‌نزین و ئه‌مه‌ش له خۆیدا، به پێی ئه‌و ڕانته‌ی که هه‌ندێک که‌س که‌ڵکی لێوه‌رده‌گرن، سامانێکی زۆر بکه‌وێته ده‌ستی بازرگانانانی سووته‌مه‌نی.

ئاماده‌سازی بۆ په‌روه‌ڕده‌کردنی فڕۆکه‌انی کورد ده‌کرێ

مانشێت نیوز، دهۆک: به مه‌به‌ستی بنیادنانه‌وه‌ی هێزی پێشمه‌رگه‌ی کوردستان له چوارچێوه‌ی ئه‌رته‌شێکی هاوچه‌رخ دا، ئه‌مجاره به هاوکاری حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان و به‌ریتانیان، فڕۆکه‌وانی کورد په‌روه‌رده ده‌کرێن.

پاش ئه‌وه‌ی که ئه‌مریکا له سلێمانی و دهۆک، چه‌ند بنکه‌ی سه‌ربازی و شوێنی دامه‌زراندنی فڕۆکه‌خانه‌ی دیاری کرد و ده‌ستی به ئه‌نجامی پڕۆژه‌کانی کرد، ئه‌مجاره ، به گوێره‌ فورات، حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له بانگه‌و‌ازێک دا داوای وه‌رگرتنی گه‌نجانی کوردی کردووه به مه‌به‌ستی په‌روه‌ڕده‌ی فڕۆکه‌وانی و بڕیاره ئه‌م بانگه‌وازه له ڕادیۆ و ته‌له‌ڤزیۆنه‌کانی کوردستان بڵاوبکرێته‌وه،

بۆ وه‌رگرتنی گه‌نجانی کورد بۆ فڕۆکه‌وانی سێ مه‌رج پێویسته که له‌مانه‌ش «کورد یا عێراقی بوون، هه‌بوونی بڕوانامه‌ی زانکۆ، نه‌بوونی کێشه‌یه‌کی ته‌ندروستی» و پاش هه‌ڵبژێرانی هه‌ژماری پێیوست، لاوانی کورد له ئاکادێمیایی سه‌ربازی زاخۆ و هه‌ولێر، 6 مانگ په‌روه‌رده‌ی تایبه‌ت ده‌بینن و پاشان بۆ درێژه‌پێدان به په‌روه‌رده‌ی سه‌ربازی و فێرکردنی فڕۆکه‌وانی له لایه‌ن هێزی پێسمه‌رگه‌ی کوردستان و حکومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌، ڕه‌انه‌ی به‌ریتانیا ده‌کرێن و به زۆری به مه‌به‌ستی فڕۆکه‌وانی فڕۆکه‌ی شه‌رکه‌ر و هه‌ندێکیش بۆ فڕۆکه‌وانی سیڤیل و کشت و کاڵ، په‌روه‌ڕده ده‌کرێن و پاش ئه‌نجامی کۆرسی تایبه‌ت و وه‌رگرتنی بڕوانامه‌ و کاری پڕاتیک و ته‌کنیکیئ و ئاماده‌بوونی ته‌واو ڕه‌وانه‌ی کوردستان ده‌کرێنه‌وه.

اعتراض رييس جمهور عراق به آمريكا*

تاله‌بانی، حکومه‌تی هه‌رێم و نوێنه‌ره‌که‌ی له تاران، داخوازی ئازادکردنی ئه‌فسه‌ری ده‌زگیرکراوی ئێرانی له سلێمانی ده‌که‌ن

مانشێت نیوز، سلێمانی: دوێنێ به‌یانی هێزه‌کانی ئه‌مریکا هێرسیان کرده سه‌ر هوتێل سلێمانی پاڵاس و زیاتر له 10 که‌س که یه‌کێکیان به ناوی «فه‌رهادی» و به گوێره‌ی ئیعدای ئه‌مریکیه‌کان، ئه‌فسه‌ری پایه‌به‌ڕزی سوپای قودسی سپای پاستارانه ده‌زگیر و ڕه‌وانه‌ی شوێنێکی نادیار کرا، جه‌لال تاڵه‌بانی، دیوانی سه‌رۆکایه‌تی هه‌رێمی کوردستان، حکومه‌تی هه‌رێم و نوێنه‌رایه‌تیه‌که‌ی له تاران له به‌یانی جیاجیا دا داوای ئازادکردنی ئه‌فسه‌ری گیراوی پاستاریان کردووه.

«نازم ده‌باغ» نوێنه‌ری حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له تاران، له لێدوانێک دا بۆ ئاژانسی ئیسنای ئێرانی، ناڕه‌زایه‌تی خۆی له ده‌زگیرکردنی وه‌فدی به ناو «بازرگانی» ئێران له هوتێلی سلێمانی پالاس، ده‌ربڕی و گوتی: ئه‌مریکیه‌کان زانیاری هه‌ڵه‌یان سه‌باره‌ت به‌ ئه‌ندامانی ئه‌م وه‌فده بووه و وێڕای مه‌حکووم کردنی ئه‌م کرده‌وه‌ی ئه‌مریکیه‌کان، وتی که ناڕه‌زایه‌تیمان ده‌ربڕیوه و حکومه‌تی هه‌رێم به‌دوایی ئازاد کردنی گیراو یا گیراوه‌کانه. ناوبراو هه‌روه‌ها باسی له‌وه‌س کرد که «دۆسیه‌ی ئه‌منی کوردستان ڕاده‌ستی هێزه‌کانی پۆلیس و ئاسایش و پێسمه‌رگه‌ی هه‌رێمی کوردستان کراوه‌ته‌وه و بۆیه نابێت که هێزه‌کانی ئه‌مریکا کرده‌وه‌ی له‌م چه‌شنه له کوردستان ئه‌نجام بده‌ن.

به گوێره‌ی نازم ده‌باغ، نوێنه‌ری حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان له تاران، وتی که «ڕاوێژکاری پارێزگاری کرماشان له ده‌ستی ئه‌مریکیه‌کان دایه و بۆ شوێنێکی نادیار ڕاگوێزراوه» و ئه‌م که‌سه‌ی که ده‌باغ باسی ده‌کات، «فه‌رهادی» ڕاوێژکار و جێگری عه‌قیده‌تی سیاسی پارێزگاری کرماشانه و به وته‌ی ئه‌مریکا، ئه‌فسه‌رێکی باڵای سپای تیرۆریستی قودسی سپای پاستارانه.

هه‌روه‌ها هه‌ر یه‌ک له نوێنه‌رایه‌تیه‌کانی «جه‌لال تاڵه‌بانی»، سه‌رکۆماری عێراقی فیدراڵ و «مه‌سعوود بارزانی» و «حکومه‌تی هه‌رێمی کوردستان» ناڕه‌زایه‌تیان له ده‌زگیری ئه‌ندامێکی وه‌فدی ئێرانیه‌کان له سلێمانی ڕاگه‌یاندووه و داوایان کردووه که هێزه‌کانی ئه‌مریکا هه‌رچی زووتر، گیراوه یا گیراوه‌کان ئازاد بکه‌ن و وه‌ز‌اره‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئێرانیش به دانی نامه‌یه‌کی ناڕه‌زایه‌تی وێڕای ئیدانه‌کردنی توندی ئه‌م کرده‌وه‌، داوایی له وه‌زاره‌تی ده‌ره‌وه‌ی عێراق کردووه به‌دواداچوونی کێشه‌که بکات و ئه‌م کاره‌ی ئه‌مریکا به پێشێلکردنی کۆنڤانسیۆنه‌کانی نێوده‌وڵه‌تی و یاساوڕێساکانی دیپلۆماتیک پێناسه‌ ده‌کات.

رۆژی ڕابردوو، پارێزگاری کرماشان و ئه‌مڕۆش، جێگری سیاسی-ئاسایشی، پارێزگای کرماشانیش وێڕای مه‌حکووم کردنی توندی ده‌زگیرکردنی ئه‌ندامانی وه‌فدی بازرگانی ئێران له سلێمانی، هه‌ڕه‌شه‌یان کردبوو که ئه‌گه‌ر بێت و حکومه‌تی هه‌رێم هه‌وڵی هه‌رچی زووتر ئازادکردنیان نه‌دا، سه‌رجه‌م پێوه‌ندیه‌ ئابووریه‌کانیان له‌گه‌ڵ کوردستان هه‌ڵده‌په‌سێرن و مامه‌ڵه‌کان له‌گه‌ڵ حکومه‌تی هه‌رێم ڕاده‌گرن و هه‌روه‌ها داواشیان کردبوو که بکه‌ران و تاوانبارانی هێرشه‌که‌، داوای لێبوردنی فه‌رمی بکه‌ن.

ئۆجه‌لان: پزیشکان پێیان گوتووه که له ده‌میه‌وه‌ تا سیه‌کانی خه‌ریکه له‌ناو ده‌چه‌ن

مانشێت نیوز، ئیمراڵی: له دیداری چوارشه‌ممه‌ی ئه‌م حه‌وته‌ی ئۆجه‌لان و پارێزه‌رانی دا، ناوبراو باس له ره‌وشی خه‌راپی ته‌ندروستی خۆیده‌کات وده‌ڵێ که «پزیشکانێک که سه‌ردانی منیان له ئیمراڵی کردووه، پێیان ڕاگه‌یاندووم که له ده‌میه‌وه‌، بۆری هه‌ناسه‌کێشانی تا ده‌گاره سیه‌کان، ئیفلاسی کردووه و خه‌ریکه له‌ناو ده‌چێت».

عه‌بدوڵا ئۆجه‌لان، ڕێبه‌ری گیراوی پ.ک.ک له گرتووخانه‌ی تاکه‌که‌سی له دوڕگه‌ی ئیمراڵی ناو ده‌ریایی ئێژه، له لێدوانی ئه‌م حه‌وته‌یه‌یی بۆ پارێزه‌رانی باس له ناله‌باری ره‌وشی ته‌ندروستی خۆیده‌کات و ده‌ڵێ که پێش ئه‌وه‌ی وه‌فدی پزیشکان و نوێنه‌رانی ڕێکخراوی جیهانی دژ به ئه‌شکه‌نجه سه‌ردانم بکه‌ن، وه‌فدێک له پزیشکانی تورکیش هاتوونه‌ته ئیمراڵی و من کێشه‌کانی هه‌ناسه‌کێشانی خۆم بۆ شی کردوونه‌ته‌وه که پێیان گوتووم که «بۆری هه‌ناسه‌کێشان تا سیه‌کانی، ئیفلاسی کردووه و به‌ره‌وه‌ له‌ناوچوونه و بۆیه‌ش پێویسته ره‌وشێکی له‌بار و که‌ش و هه‌وایه‌کی خاوێنتر و موناسب بۆی فه‌راهه‌م بکرێت. ناوبراو ده‌ڵێ که به‌ هۆی ئه‌م کێشه‌یه، پزیشکان جۆرێک سپرێیان پێ داوم و که‌ڵکی لێوه‌رده‌گرم و له‌و کاته‌وه‌یه‌ که ده‌توانم بۆن بکه‌م و هه‌ندێک ئاسانتر هه‌ناسه بکێشم.

ئۆجه‌لان که له دیداری ئه‌مجاره‌ی دا زۆرتر باس له ره‌وشی خۆی له گرتووخانه‌ی ئیمراڵی ده‌کات، دێته سه‌ر باسی ئه‌وه که 24 کاتژمێری شه‌وانه ڕۆژ، له ژێر چاوه‌دێری کامێرا دایه و جگه له‌مه‌ش، گاردیانه‌کان به‌مه دڵیان ناحه‌سێته‌وه و له کونی ده‌رگا و له پشت په‌نجه‌ره‌وه سه‌یری ده‌که‌ن، تا بزانن چی ده‌کات و چی ده‌خوێنێته‌وه و ئه‌مه له کاتی خه‌وتنیشی دا به‌رده‌وامه و ئۆجه‌لان به قسه‌ی خۆی ده‌ڵێ که ئه‌م بارودۆخه زۆری ناڕه‌‌حه‌ت ده‌کات و له‌مانه‌ش گرینگتر، جار نا جارێکیش، به هۆی لێدوانه‌کانی سزای ژووری تاکه‌که‌سی پێ ده‌درێ و ئه‌مه‌ش زۆری عاجز ده‌کات و ده‌ڵێ که پێی سه‌یره و نازانێ که مه‌به‌ستی حکومه‌ت له‌م هه‌مۆ گووشاره چیه که 9 ساڵه بۆی دێنێت و سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ که هه‌وڵی نه‌داوه هیچ کێشه‌یه‌کی ئاسایشی له گرتووخانه‌که‌ هێنابێته پێش.

ئۆجه‌لان باس له‌وه‌ش ده‌کات که رۆژی هه‌ڵبژێرانی «عه‌بدوڵا گوڵ» به سه‌رۆکایه‌تی کۆمار، سزای ژووری تاکه‌که‌سی 20 رۆژه دراوه‌ به ناوبراو ده‌شڵێ که ئه‌ردۆغانی سه‌رۆک وه‌زیر ئاگاداری هه‌موو گۆشه‌گیری و سزادانه‌کانی منه و ڕه‌خنه‌یی توندیش له ئاکه‌په ده‌گرێ که پێشی عه‌سکه‌ری ئاوه‌ڵا کردووه و ته‌نیا به مه‌به‌ستی ڕاگرتنی خۆی له ده‌سه‌ڵاتی تورکیا، به ئه‌رته‌ش ده‌ڵێ له به‌رانبه‌ر کوردان دا چی ده‌که‌ن با بیکه‌ن و ڕێگه بۆ ته‌سفیه و پاڵاوتنی بزووتنه‌وه‌ی ئازادیخوازی کوردی خۆش ده‌کات و ئه‌مه‌ش هه‌منا روانگه و تاکتیکه که تانسۆ جیله‌ر و دۆغان گوڕه‌ش ئه‌نجامیان دابوو له ڕابردوو دا.

ئۆجه‌لان دێته سه‌ر باسی «مه‌هه‌مه‌د مه‌تینه‌ر» ڕۆژنامه‌وانی به ره‌گه‌ز کوردی ئێستا و سیاسه‌تمه‌داری پێشوو که له به‌رانبه‌ر هه‌ندێک ئیمتیاز دا، به (نوێنه‌رایه‌تی ئاکه‌په سه‌ردانی سلێمانی ده‌کات) و ده‌کرێته سه‌رنووسه‌ری ڕۆژنامه‌یه‌ک و کاتی خۆی له ده‌هاپ دا ئه‌رکی ته‌سفیه‌کردنی بزووتنه‌وه و پارتیه‌که‌ی ده‌دا و ئۆجه‌لان هه‌روه‌ها «عه‌بدولمه‌لیک فورات»یش دێنێته به‌ر باسی خۆی و ده‌ڵێ کاتی خۆی سه‌ردانی منی کردووه و گووتوویه‌تی که من دیداری سه‌رفه‌رمانداری ئه‌رته‌ش و ده‌میرێلم کردووه و هاتووم بمکه‌ی به سه‌رۆکی ده‌هه‌په و منیش گووتوومه که من که‌سێکی دێمۆکراتم و بچوو بۆ ناو ته‌شکیلاتی پارتی و ده‌نگ بێنه‌وه و ببه به سه‌رۆکی پارته‌که و ده‌ڵێ که ئه‌م باسانه پێویسته له لایه‌ن ده‌ته‌په‌وه بزانرێ و باسیان لێوه‌بکرێ.

عه‌بدوڵا ئۆجه‌لان ده‌ڵێ که مسته‌فا که‌ماڵ ئاتاتورک لایه‌نگری چاره‌سه‌ری کێشه‌کانی له‌گه‌ڵ کوردان بوو و ئه‌و کات حه‌زی ده‌کرد و هه‌ڵوی ده‌دات کێشه‌ی کورد چاره بکات و پاشانیش له زمانی ئاتاتورک باس له‌وه ده‌کات که فێدراسیۆن چاره‌سه‌ری کێشه‌ی کورد ناکات و بۆ وێنه مسته‌فا که‌ماڵ جارێک نموونه‌ی کوردانی کۆنیا دێنێته‌وه و ده‌ڵێ ئه‌گه‌ر له باشووری ڕۆژهه‌ڵاتی تورکیا ئه‌یاله‌تی فێدراڵی کورد هه‌بێت، ته‌کلیفی کوردانی شوێنه‌کانی تر وه‌کو کۆنیا له ناوه‌ندی تورکیا چی ده‌بێت؟

ئۆجه‌لان، ڕێبه‌ری گیراوی پ.ک.ک داوا له کوردان ده‌کات که ڕێکخراوه‌کانی سیڤیل و دێمۆکراتیک سازمان بده‌ن و هاوڵاتیان و چالاکن له نێو ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی دا ڕێک بخه‌ن و پێشنیار ساز کردنی ده‌یان فۆند و دامه‌راوه‌ی که‌لتووری، ئابووری، ژینگه پارێزی،ڕێکخراوی ژنان، که‌لتوور و زمانی و هتد ده‌کات و هه‌ندێکیش لێدوان سه‌باره‌ت به ئیسلامی سیاسی و مێژوویه‌که‌ی ده‌دات.

ناوبراو ده‌ڵێ که تورکیا بێ کورد ناتوانێ درێژه به ژیانی سیاسی خۆی بدات و له باسی پارته‌کانی ناو سیاسه‌تی تورکیاش دا ئاماژه به پارتی کۆماری گه‌ل ده‌کات و به پارتێکی له‌ناوچوونی وه‌سفده‌کات و جه‌خت له سه‌ر پشتیوانی ده‌ره‌کی له ئاکه‌په ده‌کات و  پاشان به ئه‌ڕدۆغان ده‌ڵێ که ڕاستیه‌کان ببینێ و کێشه‌ی کورد چاره‌سه‌ر بکات و هۆشداری پێده‌دات که به کۆنترا گه‌ریلا و حیزبوڵا و ئه‌رته‌ش و شه‌ر ناتوانێ کۆتایی به بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاری خوازی کوردی بێنێت و له کۆتاییش دا پیرۆزبایی جه‌ژنی ره‌مه‌زان له موسوڵمانان و گه‌لی کورد هد‌کات.

له ئامه‌د «کۆنفرانسی کورد» به‌ڕێوه‌ده‌چێت

مانشێت نیوز، ئامه‌د: له کاتێک دا که شه‌ری نێوان ئه‌رته‌شی تورک و گه‌ریلاکانی پ.ک.ک له ئارادایه، شاری ئامه‌د ده‌بێته شوێنی به‌ڕێوه‌چوونی «کۆنفرانسی کورد» که تێیدا چه‌ند وه‌فد له ئه‌مریکا و ئیسپانیا و ئه‌ڵمانیان به‌شداری تێدا ده‌که‌ن.

به هاوکاری بنیادی «هانریش بۆڵ»ی ئه‌ڵمانی و «بیرۆی حقوقی ئامه‌د» و له رۆژانی 29 و 30ی سێپته‌مبه‌ر، کۆنفرانسێک له ژێر ناوی «کورده‌کانی تورکیا، پێداویستیه‌ سه‌ره‌کیه‌کان له پڕۆسه‌ی ئاشته‌وایی دا» و به مه‌به‌‌ستی دۆزینه‌وه‌ی ڕێگاچاره‌یه‌ک بۆ کێشه‌ی کورد له ئامه‌د سازده‌کرێت.

ئه‌م کۆنفرانسه که 5مین کۆنفرانس سه‌باره‌ت به «کێشه‌ی کورد» له چه‌ند مانگی ڕابردوو دایه، له ساڵۆنی شانۆی شاره‌داری مه‌زنی ئامه‌د به‌ڕێوه‌ده‌چێت و ده‌یان که‌سایه‌تی سیاسی و ئاکادێمی تورکیا، چه‌ند وه‌فدی وڵاتانی ئه‌مریکا، ئه‌ڵمانیا و ئیسپانیا به‌شداری تێدا ده‌که‌ن و ده‌سپێکی کۆنفرانسه‌که له لایه‌ن»ئوڵڕیک دوفنه‌ر»، نوێنه‌ری فۆندی «هێنڕیش بۆڵ»ی ئاڵمانی و «سێزگین تانری قۆڵو» سه‌رۆکی بیرۆی حقوقی ئامه‌د، ئه‌نجام ده‌درێ.

له کۆنفرانسه‌ دا، له رۆژی یه‌که‌م، پانێلێک له ژێر ناوی «بۆ کۆتایی هێنان به شه‌ڕ و پێکدادان، ئه‌کتۆره‌کان» و به به‌شداری «کڵێم مه‌ک کارتنی»، پسپۆری شه‌ڕ و پێوه‌ندیه‌کان له ئیرله‌نداوه، «میخاییل.م. گونته‌ر» له زانکۆی ته‌کنه‌لۆژی تێنێسی، له ئه‌مریکاوه، ئه‌ندامی سه‌رۆکایه‌تی زانکۆی ئه‌نقه‌ره‌، «مه‌همه‌د سه‌نجار»، دیپلۆماتی خانه‌نشین «ئاکین ئۆزچه‌ر» و «دیله‌ک قوربان» له ڕێکخراوی «ته‌سه‌ڤ» پێکدێت.

له ڕۆژانی دوایی و دانیشتنه‌کانی تری کۆنفرانسه‌که‌ دا چه‌ند پانێل و کۆبوونه‌وه‌ی تر له ژێر تایتڵی «ڕه‌وتی تێپه‌ربوون له حکومه‌تێکی ئۆتۆریته‌ر و میلیتاریست و گه‌یشتن به دێمۆکراسی»، «ئاشته‌وایی له ڕوانگه‌ی ره‌گه‌زیه‌وه»، «ڕۆڵی پێکهات و ئه‌کتۆره نێونه‌ته‌وه‌یه‌کان و میکانیزمه نێونه‌ته‌وه‌یه‌کان له چاره‌سه‌ری قه‌یران»، «هه‌نگاوه‌کانی سۆسیال-ئابووری بۆ گه‌شه‌کردن»، «خواسته‌کانی کوردان و ناوه‌رۆکه سیاسه‌که‌ی» و «به‌شداری سیاسی و تێکه‌ڵاوی دێمۆکراتیک» پێک دێت و له هه‌ر یه‌ک له دانیشتنه جیاوازه‌کان دا، ئایسه‌ل توغڵوک، ئاکین بیرداڵ، پڕۆفێسۆر باسکن ئۆڕان، چه‌نگیز چاندار، عوسمان بایده‌میر، سه‌رۆکی هه‌ک‌پار، نوێنه‌رانی چه‌ند پارتی سیاسی و ده‌یان ئاکادێمیسیه‌ن و پرۆفێسۆر و نوێنه‌ری پارله‌مان به‌شداری ده‌که‌ن.

وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی تورکیا: له به‌رنابه‌ر پ.ک.ک دا به ته‌نیا تواناکانمان سنووردراوه

مانشێت نیوز، شیکاگۆ: «عه‌لی باباجان» وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی تورکیا له ئه‌مریکا ڕایگه‌یاند که «له به‌رانبه‌ر پ.ک.ک دا، به ته‌نیا، دژکرده‌وه و تواناکانمان سنوورداره، نامانه‌وێ کار بگاته ئه‌م سنووره‌کان، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به پێیوستی بزانین، چ پێویست بێ ئه‌نجامی ده‌ده‌ین.

«عه‌لی باباجان» وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی تورکیا و زاوای ئه‌ردۆغان، ئاخافتنێکی له زانکۆی شیکاگۆ پێشکه‌ش کرد و پاشان له لێدوانێک دا بۆ رۆژنامه‌وانان، ڕایگه‌یاند که ئه‌نقه‌ره چاوه‌ڕوانی هاوکاری و پشتیوانی به‌غدا و واشنتۆن دژ به پ.ک.ک یه‌ و له سه‌ر هه‌نگاوهاویشتنی به‌کرده‌وه‌ی ئه‌م وڵاتانه ڕاوه‌ستاوه.

باباجان وتی که ئێمه به ته‌نیا، دژکرده‌وه و تواناکانمان به‌رانبه‌ر به پ.ک.ک سنووردراوه به‌ڵام ئه‌گه‌ر پێویست بێت، سنووره‌کان ده‌به‌زێنین و ئه‌وه‌ی که به پێویستی بزانین ئه‌نجامی ده‌ده‌ین. باباجان هه‌ڕوه‌ها وتیشی که به هه‌ر به‌هایه‌ک بێت، نابی عێراق به سه‌ڕ سێ هه‌رێم دا دابه‌شکرێت، چونکه هه‌ر له ئێستاوه‌ پێشنبینی ده‌کرێ که ڕه‌وشی ئه‌م وڵاته له بارودۆخی ئێستایی خراپتر بێت.

ناوبراو که به مه‌به‌ستی به‌شداری کۆبوونه‌وه‌یه‌کی تایبه‌ت به عێراق ده‌چێته نیۆیۆرک، سه‌باره‌ت به ڕێفراندۆمی که‌رکووکیش وتی: پێویسته ئه‌م ڕێفراندۆمه دوابخرێ و له‌م بارودۆخه‌ی ئێستاش دا ئه‌نجامی ڕێفراندۆمی که‌رکووک مومکین نیه و به بڕوای ئه‌نقه‌ره باشتره که که‌رکووک ببێته مۆدێلێکی بچووک له عێراق و وتیشی که لازمه که‌رکووک ستاتویه‌کی تایبه‌تی پێ بدرێ.

چاوه‌ڕوان ده‌کرێ جه‌لال تاڵه‌بانی و ئه‌ردۆغان له نیۆیۆرکی ئه‌مریکا دیدار بکه‌ن

مانشێت نیوز، نیۆیۆرک: ماوه‌ی دوو ڕۆژه «ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان» سه‌رۆک وه‌زیری تورکیا له ئه‌مریکایه و ئه‌مڕۆش جه‌لال تاڵه‌بانی گه‌ڕایه‌وه سلێمانی و ڕایگه‌یاند که سه‌ردانی ئه‌مریکا ده‌کات، مێدیاکانی تورکیاش باس له دیداری ئه‌ڕدۆغان و تاڵه‌بانی له ئه‌مریکا ده‌که‌ن.

له کاتێک دا که سه‌رۆک وه‌زیران و ڕێبه‌رانی وڵاتانی جیهان به مه‌به‌ستی به‌شداری له کۆبوونه‌وه‌ی گشتی ساڵانه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان ڕێگه‌ی نیۆیۆرکی ئه‌مریکایان گرتۆته‌ به‌ر، ئه‌ردۆغان، دوو ڕۆژه له ئه‌مریکایه و  مالکی سه‌رۆک وه‌زیری عێراقیش، دوێنێ به‌ره‌و نیۆیۆرک که‌وته‌ڕێ و ئه‌مڕۆش جه‌لال تاڵه‌بانی سه‌رکۆماری عێراق گه‌ڕایه‌وه سلێمانی و له لێدوانێکی کورت دا ڕاگه‌یاندراو که بریاره سه‌ردانی ئه‌مریکا بکات.

به گوێره‌ی هه‌واڵێکی که‌ناڵی «د»ی تورکیا، چاوه‌ڕوان ده‌کرێت، جه‌لال تاڵه‌بانی و ته‌یب ئه‌ردۆغان، له په‌راوێزی کۆبوونه‌وه‌ی گشتی نه‌ته‌وه‌یه‌کگرتووه‌کان له نیۆیۆرک دیدارێک به‌یه‌که‌وه پێک بێنن و باسی پرسه‌کانی هه‌ڵپه‌سێردراوی نێوان دوو وڵات و پێوه‌ندیه‌کانی دوو لایه‌نه بکه‌ن.

ئه‌ردۆغان هه‌روه‌ها بڕیاره هه‌ر یه‌ک له «نیکۆلاس سارکۆزی»، سه‌رکۆماری نوێ و دژه ئه‌ندامه‌تی تورکیا له یه‌کێتی ئه‌ورووپا و «گۆردۆن بڕاون» سه‌رۆک وه‌زیری نوێی به‌ریتانیان دیدار پێک بێنێت و هه‌وڵ بدات، پشتیوانیان بۆ ئه‌ندامه‌تی وڵاته‌که‌ی له یه‌کێتی ئه‌ورووپا بستێنێ.

ئاکۆ کورد نه‌سه‌ب، ڕۆژنامه‌وانی کورد به 3 ساڵ زیندان مه‌حکووم کرا

مانشێت نیوز، سنه: زانرا که «ئاکۆ کورد نه‌سه‌ب»، ڕۆژنامه‌وانی گیراوی کورد و به‌رپرسی به‌‌شی هه‌واڵی «حه‌وته‌نامه‌ی که‌ره‌فتوو» به تۆمه‌تی «سیخوڕی بۆ بێگانه‌کان» به 3 ساڵ زیندان مه‌حکووم کراوه.

«کوروش فه‌تحی»، پارێزه‌ری، رۆژنامه‌وانی گیراو «ئاکۆ کوردنه‌سه‌ب» به موکریان نیوزی ڕاگه‌یاندووه که لقی یه‌که‌می دادگای شۆڕشی ئیسلامی سنه، به پێی ماده‌ی 501ی سزای ئیسلامی و به تۆمه‌تی «سیخوڕی بۆ بێگانه‌کان» به 3 ساڵ زیندان مه‌حکووم کردووه.

ئاکۆ کوردنه‌سه‌‌ب، ڕۆژنامه‌وان و به‌رپرسی به‌شی هه‌واڵی حه‌وته‌نامه‌ی که‌ره‌فتوو، چاپی سنه، ماوه‌ی نیزێک به 3 مانگه له لایه‌ن هێزه‌کانی ئه‌منی ئێرانه‌وه ده‌زگیر و له گرتووخانه‌ی سنه زیندانی کراوه.

هه‌ر ئێستا 5 ڕۆژنامه‌وانی کورد و له‌مانه‌ «محه‌ممه‌د سه‌دیق که‌بوودوه‌ند»، به‌رپرسی حه‌‌وته‌نامه‌ی داخراوی پیام مردم و سه‌رۆکی ڕێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان، «ئیجلال قه‌وامی»، ڕۆژنامه‌وان و له نووسه‌ڕانی حه‌وته‌نامه‌ی داخراوی «پیام مردم»، «ئاکۆ کوردنه‌سه‌ب» له به‌رپرسانی حه‌وته‌نامه‌ی که‌ره‌فتوو، «عه‌نان حه‌سه‌نپوور»، ئه‌ندامی ده‌سته‌ی نووسه‌رانی ئاسۆ و «کاوه جه‌وانمه‌رد» له نووسه‌رانی که‌ره‌فتوو، له گرتووخانه‌کانی کۆماری ئیسلامی دان.

گۆڤاری «گه‌لی ئازاد» له باکووری کوردستان داخرا

مانشێت نیوز، ئه‌سته‌نبوڵ: گۆڤاری «ئوزگور هه‌ڵک»، که زمانحاڵی کوردانی باکووری کوردستانه، به تۆمه‌تی «پڕۆپاگه‌نده بۆ پ.ک.ک» بۆ ماوه‌ی 30 ڕۆژ و به بریاری دادگا داخرا.

«ئوزگور هه‌ڵک» یا «گه‌لی ئازاد»، که گۆڤارێکی تورکیه و له ئه‌سته‌نبوڵ چاپ و له باکووری کوردستان بڵاوده‌کرێته‌وه‌، زمانحاڵی کوردانی باکووره و باندۆری پ.ک.ک‌یی به ئاشکرا به سه‌ر وتار، هه‌واڵ و بابه‌ته‌کانیه‌وه دیاره و بۆ چه‌نده‌مین جار له ماوه‌ی 1 ساڵی ڕابردوو دا، به بڕیاری دادگای سزای ئه‌سته‌نبوڵ، بۆ ماوه‌ی 30 ڕۆژ و به تۆمه‌تی «پرۆپاگه‌نده‌ بۆ پ.ک.ک» چاپ و بڵاوکردنه‌‌وه‌ی قه‌ده‌غه‌ کرا.

له دواین هه‌ژماری ئه‌م گۆڤاره دا، وێنه‌ی گشتی ده‌یان گه‌ریلای پ.ک.ک‌(وێنه) له سه‌ر لاپه‌ره‌ی ڕووبه‌رگی گۆڤاره‌که‌ درابوو و ئه‌مه‌ش جگه له بابه‌ت و هه‌‌واڵ و ناوه‌رۆکی گۆڤاره‌که‌یه که له هه‌موو ژماره‌کانی دا، باس له کێشه‌ی کورد، ڕه‌وشی ئۆجه‌لان له ئیمراڵی، دوایین لێدوانه‌کانی به‌رپرسانی پ.ک.ک و هه‌په‌گه‌ ده‌کات. هه‌ر بۆیه‌ش لقی 12ی دادگای سزای ئه‌سته‌نبوڵ، بریاری 30 ڕۆژ داخستن و کۆکردنه‌وه‌ی دوایین هه‌ژماری گۆڤاره‌که‌ی دا.

ئه‌وه له کاتێک دایه که بۆ ماوه‌ی به 15 ڕۆژی‌، رۆژنامه‌ی تری کوردان «ئوزگور گونده‌م» به مانای «ڕۆژه‌ڤی ئازاد» که به زمانی تورکی ده‌رده‌چێت، به هه‌مان تۆمه‌ت داخراوه و له هه‌ر له رۆژی دوایی داخرانیه‌وه‌، ئاڵتێرناتیڤی ڕۆژنامه‌که‌ به ناوی «دێمۆکراسی» کۆمه‌ڵایه‌تی و له هه‌مان چاپخانه، بڵاوده‌بێته‌وه.

قه‌سابه‌کانی سه‌قز، به هۆی قه‌ده‌غه‌بوونی گران کردنی نرخۆی گۆشت، مانیان گرت

مانشێت نیوز، سه‌قز: قه‌ساب و گۆشت فرۆشه‌کانی سه‌قزی، به مه‌به‌ستی نیشاندانی ناره‌زایه‌تیان به‌رانبه‌ر به ڕاگه‌یاندنی نرخی گۆشت له لایه‌ن ئیداره‌ی بازرگانیه‌وه و ڕێگه‌نه‌دان به گران کردنی گۆشت، مانیان گرت.

دوێنێ. قه‌ساب و گۆشت فرۆشانی ئه‌م شاره به‌م هۆیه که ئیداره‌ی بازرگانی شار نرخی 5500 تمه‌نی بۆ هه‌ر کیلۆی گۆشتی ماڵات دیاری کردووه و ڕێگه به گرانکردنی ئه‌م نرخه له مانگی ره‌مه‌زان دا نادات، مانیان گرت و گۆشتیان به ها‌وڵاتیان نه‌فرۆشت و به نیازن له رۆژانی داهاتووش دا درێژه به‌م چالاکیه‌ بده‌ن.

به گوێره‌ی شارنیوز له سه‌قز، به هۆی هاتنی مانگی ره‌مه‌زان و زیادبوونی کڕینی گۆشت، قه‌سابه‌کانی سه‌قزی ده‌ڵێن که ناتوانن ڕێژه‌ی گۆشتی پێویستی هاوڵاتیان ئاماده‌ بکه‌ن و ده‌شڵێن که به‌رزبوونه‌وه‌ی نرخی که‌لوپه‌لی تر له بازار، ئه‌‌وان ناچار ده‌کات که نرخی گۆشت زیاد بکه‌ن که‌چی ده‌وڵه‌ت ناهێڵێت و چه‌ند قه‌سابیش به هۆی گرانفرۆشی سزا دراون.

جشنواره تئاتر كردي برگزار مي شود

روز پنج شنبه 29 شهريور خبر تصويب و برگزاري هفتمين دوره جشنواره تئاتر كردي اعلام شد.

رئس انجمن نمايش سقز ضمن اعلام خبر قطعي شدن برگزاري جشنواره تئاتر كردي زمان آن را در اسفند 86 يا نوروز 87 اعلام كرد. عليرضا اسماعيلي در مورد اعتبار درنظرگرفته شده براي اين جشنواره،با خودداري از اظهارنظر صريح گفت: » با مبلغ پيشنهادي انجمن نمايش سقز موافقت شده است اما اعلام آن بعد از جلسه اي كه با مديركل در اين مورد خواهيم داشت ميسر خواهد بود.»

اسماعيلي در مورد زمان انتشار فراخوان هفتمين دوره جشنوراه تئاتر كردي نيز اظهارنظري نكرد.

جشنواره تئاتر كردي كه تا كنون شش دوره آن در سقز برگزار شده،از حدود 4 سال قبل به دلايل نامعلوم وقفه اي در برگزاري آن ايجاد شده است.

برچسب‌ها: , , , , ,

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: